BURIAL RITE OF THE OSTRIV GRAVEYARD (BY THE RESULTS OF RESCUE EXCAVATION 2017—2018). PART 2
DOI:
https://doi.org/10.37445/adiu.2022.02.17Keywords:
Old Rus, Porossiya, funeral practice, grave goods, Christianization.Abstract
In the continuation of the paper on a funeral rites of the Ostriv graveyard the features of burials without grave goods, burials in coffins fastened with nails, burials with buckets and the accompanying items of male burials are considered. Burials without grave goods, as well as burials in dominiums fastened with nails and burials in which buckets were placed, can be interpreted with great care as an indicator of the worldview of a community that was at a certain stage of Christianization. Regardless of Christian ideas about the equality of everyone in the afterlife, there was no imperative prohibition on burial with objects. After Christianization, individual objects took on new functions and became a part of the so-called Arma Cristi (instrument of the Lord’s Passion — tools for fight against Satan) and already in this capacity are used in the funeral rite.
Male burial assemblages in general have much less ethnic indicators than female ones. Rather, their grave goods point not to a specific ethnic group but to a specific macro region of the origin of tradition — Scando-Baltic and Northern Rus as well as to a social focus on military subculture. This is evidenced by the presence of weapons, certain types of fibulae, details of the belt set, which have a lot of parallels just in the North of Europe and sharply dissonant with the antiquities of Southern Rus. The presence of weapons was typical for male burial assemblages of the Ostriv graveyard. The main type of weapon the battle axes can be considered of so-called IV type according to A. Kirpichnikov, most of which were placed near the right knee with the handle up but other weapons were also discovered — axes of type III according to A Kirpichnikov and type M according to Y. Peterson and lancet-shaped spear-heads. In the burials the elements of a belt set — buckles and portupey rings — were found. At the same time the absence of other details of the men’s belt set, first of all, the applique plates for status belts which have been worn according to the Orient tradition and became widespread in the Eastern and Northern Europe during the Viking Age draws attention. It is notable that living on the border with the steppe led to the appearance in the burial practice of certain objects inherent in the material culture of nomads, first of all, primarily the single mouth-piece bit.
References
Aksonov, V. S. 2022. Mushli yak element vbrannia naselennia saltivskoi kultury (za materialamy birytualnoho mohylnyka Chervona Hirka). Arkheolohiia, 1, s. 101-113.
Alekseev, L. V. 1966. Polotskaia zemlia (ocherki istorii severnoi Belorussii) v ІX—XІІІ vv. Moskva: Nauka.
Aleshkovskii, M. Kh. 1960. Kurgany russkikh druzhinnikov XІ—XІІ vv. Sovetskaia arkheologiia, 1, s. 70-90.
Androshchuk, F., Zotsenko, V. 2012. Skandinavskie drevnosti Iuzhnoi Rusi. Katalog. Parizh: Ukrainskyi natsionalnyi komitet vizantiyskykh doslidzhen.
Artamonova, O. A. 1963. Mogilnik Sarkela — Beloi Vezhi. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 109: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, III. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Artsikhovskii, A. V. 1930. Kurgany Viatichei. Moskva: RANION.
Artsikhovskii, A. V. 1946. Russkoe oruzhie X—XІІІ vv. Doklady i soobshcheniia istoricheskogo fakulteta MGU, 4, s. 3-17.
Arkhipov, G. A. 1986. Mariitsy XII—XIII vekov (k etnokulturnoi istorii Povetluzhia). Ioshkar-Ola: Mariiskoe knizhnoe izdatelstvo.
Baranov, V. I., Ivakin, V. H. 2020. Pokhovalni kompleksy zi zbroieiu mohylnyka Ostriv (za materialamy arkheolohichnykh doslidzhen 2017—2019 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (35), s. 300-320.
Baranov, V. I., Ivakin, V. H., Shyroukhov, R. A. 2021. Pokhovalnyi obriad mohylnyka Ostriv (za materialamy arkheolohichnykh naukovo-riativnykh doslidzhen 2017—2018 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (38), s. 279-293.
Beilekchi, V. V. 2015. Kresala Muromy. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 239. s. 369-383.
Belavin, A. M., Krylasova, N. B. 2008. Drevniaia Afkula: arkheologicheskii kompleks u s. Rozhdestvensk. Perm: PGPU.
Borovskyi, Ya. Ye., Kaliuk, O. P. 1993. Doslidzhennia kyivskoho dytyntsia. In: Tolochko, P. P. (ed.). Starodavnii Kyiv. Arkheolohichni doslidzhennia 1984—1989 rr. Kyiv: Naukova dumka, s. 3-42.
Vitlianov, S. 2007. Nepublikuvani kolanni garnituri ot Veliki Preslav. Izsledvaniia po bielgarska srednovekovna arkheologiia, s. 245-258.
Voznyi, I. P. 2017. Mizhnarodni torhovi zv’iazky naselennia pivnichnoi Bukovyny v XII — pershii polovyni XIII st. In: Motsia, O. P. (ed.). Vozviahl — Zviahel — Novohrad-Volynskyi u chasovomu zrizi tysiacholit. Kharkiv: Maidan, s. 72-83.
Voronin, N. N. 1954. Drevnee Grodno (po materialam arkheologicheskikh raskopok 193—1949 gg.). Materialy po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, III. Moskva: AN SSSR.
Golubeva, L. A. 1949. Kievskii nekropol. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 11: Materialy i issledovaniia po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, 1. Moskva; Leningrad: AN SSSR, s. 103-118.
Golubeva, L. A. 1965. K istorii plastinchatykh ogniv Vostochnoi Evropy. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 130, s. 257-260.
Gopak, V. D. 1986. Zhelezoobrabatyvaiushchee remeslo. In: Baran, V. D. (ed.). Arkheologiia Ukrainskoi SSR. III: Ranneslavianskii i drevnerusskii periody. Kiev: Naukova dumka, s. 417-428.
Garustovich, G. N., Ivanov, V. A. 2001. Oguzy i pechenegi v Evraziiskikh stepiakh. Ufa: Gilem.
Hotun, I. A., Kazimir, O. M. 2010. Khodosivskyi arkheolohichnyi kompleks: vyvchennia, okhorona, eksperymentalne modeliuvannia. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1, s. 100-108.
Hotun, I. A., Kazymir, O. M. 2019. Serednovichni selyshcha Kyivskykh peredmist za rezultatamy robit ostannikh sezoniv. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (30), s. 140-171.
Darkevich, V. P., Borisevich, G. V. 1995. Drevniaia stolitsa Riazanskoi zemli: XI—XIII vv. Moskva: Krug.
Dovzhenok, V. Y., Honcharov, V. K., Yura, R. O. 1966. Drevnoruske misto Voin. Kyiv: Naukova dumka.
Dučyc, L. 1994. Ab adnoj katehoryi kurhannych znachodak. Histaryčna-archiealahičny zbornik, 4, s. 49-57.
Evglevskii, A. V., Potemkina, T. M. 2000. Kresala v pozdnekochevnicheskikh pogrebeniiakh Vostochnoi Evropy. Stepi Evropy v epokhu srednevekovia, 1, s. 181-208.
Zhukova, E. N., Stepanova, Iu. V. 2010. Drevnerusskie pogrebalnye pamiatniki Verkhnevolzhia. Istoriia izucheniia. Katalog issledovannykh pamiatnikov. Tver: Nauchnaia kniga.
Zajkoŭski, E. 2018. Slavianskija pachavanni z draŭlianymi viёdrami: areal raspaŭsiudžannia, chranalohija, vytoki tradycyi, siemantyka. Matierialy i doslidzhennia z archeolohii Prykarpattia i Volyni, 22, s. 135-155.
Zaitseva, I. E., Makarov, N. A. 2007. Mogilnik Minino II. Opisanie pogrebalnykh kompleksov. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severnorusskoi derevni X—XIII vv.: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 1: Poseleniia i mogilniki. Moskva: Nauka, s. 233-338.
Zaitseva, I. E. 2008. Izdeliia iz tsvetnykh metallov i serebra. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severno-russkoi derevni X—XІІІ vekov: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 2: Materialnaia kultura i khronologiia. Moskva: Nauka, s. 57-142.
Zakharov, S. D. 2004. Drevnerusskii gorod Beloozero. Moskva: Indrik.
Zakharov, S. D., Adamenko, O. N. 2008. Izdeliia iz zheleza. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severno-russkoi derevni X—XІІІ vekov: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 2: Materialnaia kultura i khronologiia. Moskva: Nauka, s. 7-53.
Zverugo, Ia. G. 1975. Drevnii Volkovysk (X—XIV vv.). Minsk: Nauka i tekhnika.
Zverugo, Ia. G. 1989. Verkhnee Ponemane v ІX—XІІІ vv. Minsk: Navuka i tekhnika.
Zotsenko, V. N., Ievlev, M. M. 2010. Bronzovaia liteinaia forma XI v. iz Kieva. In: Peskova, A. A., Shcheglova, O. A., Musin, A. E. (ed.). Slaviano-russkoe iuvelirnoe delo i ego istoki. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 371-374.
Ivakin, V., Baranov, V., Dzhik, M., Zotsenko, I., Sorokun, A., Manihda, O. 2020a. Doslidzhennia mohylnyka Ostriv 1 ta davnoruskoho horodyshcha v Sukholisakh. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2018 r., s. 87-90.
Ivakin, V., Baranov, V., Sorokun, A., Belenko, M. 2020b. Doslidzhennia bahatosharovoho poselennia i mohylnyka Ostriv. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2019 r., s. 102-105.
Ivakin, V., Baranov, V. 2020. Zakhidnobaltskyi mohylnyk na Porossi. In: Tanatolohiia: smert ta navkolo smerti v yevropeiskii kulturi. 1—2: Materialy Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii «Tanatolohiia: smert ta navkolo smerti v yevropeiskii kulturi» (1 vyp. — 13 hrudnia 2019 r.; 2 vyp. — 13 lystopada 2020 r.). Kyiv, s. 31-36.
Ivakin, V. G. 2011. Kievskie pogrebeniia X veka. Stratum plus, 5, s. 243-286.
Ivakin, G. Iu. 2005. Pogrebeniia X — pervoi poloviny XI v. iz raskopok Mikhailovskogo Zlatoverkhogo monastyria (1997—1999 gg.). In: Makarov, N. A., Chernetsov, A. V. (ed.). Rus v IX—XIV vv.: vzaimodeistvie Severa i Iuga. Moskva: Nauka, s. 287-304.
Kazakov, E. P. 1991. Bulgarskoe selo X—XIII vekov nizovii Kamy. Kazan: Tatarskoe knizhnoe izdatelstvo.
Kainov, S. Iu. 2018. Pogrebeniia s predmetami vooruzheniia Gnezdovskogo nekropolia. In: Kainov, S. Iu. (ed.). Gnezdovskii arkheologicheskii kompleks. Materialy i issledovaniia. 1. Trudy GIM, 210. Moskva, s. 212-241.
Kainov, S. Iu., Singkh, V. K. 2016. Dereviannyi chekhol topora s Troitskogo raskopa. Novgorod i novgorodskaia zemlia. Istoriia i arkheologiia, 30, s. 196-203.
Kamenetskaia, E. V. 1991. Zaolshanskaia kurgannaia gruppa Gnezdova. In: Avdusin, D. A. (ed.). Smolensk i Gnezdovo (k istorii drevnerusskogo goroda). Moskva: MGU, s. 125-174.
Kapustin, K. M., Myronenko, L. V., Khamaiko, N. V., Shevchenko, T. M., Shelekhan, O. V. 2020. Novi nadkhodzhennia do naukovykh fondiv Instytutu arkheolohii NAN Ukrainy (2004—2019 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (34), s. 208-261.
Karger, M. K. 1950. Arkheologicheskie issledovaniia drevnego Kieva. Otchety i materialy (1938—1947 gg.). Kiev: AN USSR.
Karger, M. K. 1958. Drevnii Kiev. Ocherki po istorii materialnoi kultury drevnerusskogo goroda. I. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Kirpichnikov, A. N. 1966a. Drevnerusskoe oruzhie. 1: Mechi i sabli. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva; Leningrad: Nauka.
Kirpichnikov, A. N. 1966b. Drevnerusskoe oruzhie. 2: Kopia, sulitsy, boevye topory, bulavy, kisteni IX—XIII vv. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva; Leningrad: Nauka.
Kirpichnikov, A. N. 1973. Snariazhenie vsadnika i verkhovogo konia na Rusi IX—XIII vv. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva: Nauka.
Kokorina, N. A. 2014. K voprosu o naznachenii tak nazyvaemykh «relikvariev» epokhi srednevekovia Vostochnoi Evropy. Povolzhskaia arkheologiia, 2 (8), s. 49-69.
Kolchin, B. A. 1959. Zhelezoobrabatyvaiushchee remeslo Novgoroda Velikogo. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 65: Trudy Novgorodskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, ІІ. Moskva: AN SSSR.
Kolchin, B. A. 1982. Khronologiia novgorodskikh drevnostei. In: Kolchin, B. A., Ianin, V. L. (eds.). Novgorodskii sbornik. 50 let raskopok Novgoroda. Moskva: Nauka, s. 156-177.
Korzukhina, G. F. 1954. Russkie klady IX—XIII vv. Moskva: AN SSSR.
Krylasova, N. B. 2007. Khronologiia kresal Permskogo Preduralia. Izvestiia Cheliabinskogo nauchnogo tsentra, 1 (35), s. 157-161.
Kulakov, V. I. 1990. Drevnosti Prussov VI—XIII vv. Moskva: Nauka.
Kulakov, V. I. 1999. Irzekapinis. Stratum plus, 5, s. 211-273.
Kulakov, V. I. 2012. Nemanskii iantarnyi put v epokhu vikingov. Kaliningrad: Kaliningradskii oblastnoi muzei iantaria.
Kuchera, M. P., Ivanchenko, L. I. 1987. Davnoruska oboronna liniia v Porossi. Arkheolohiia, 59, s. 67-79.
Lebedev, G. S. 1985. Epokha vikingov v Severnoi Evrope. Istoriko-arkheologicheskie ocherki. Leningrad: LGU.
Leontev, A. E. 1976. Klassifikatsiia nozhei Sarskogo gorodishcha. Sovetskaia arkheologiia, 2, s. 33-44.
Leontev, A. E. 1996. Arkheologiia meri: k predystorii Severo-Vostochnoi Rusi. Moskva: Geoeko.
Lesman, Iu. M. 2014. Skandinavskii komponent drevnerusskoi kultury. Stratum plus, 5, s. 43-81.
Livokh, R. 2010. Bolshie kurgany letopisnogo Plesnenska. In: Peskova, A. A., Shcheglova, O. A., Musin, A. E. (eds.). Slaviano-russkoe iuvelirnoe delo i ego istoki. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 486-492.
Lobanov, N. A. 1989. Nekotorye bytovye nakhodki iz Pskova. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 195, s. 80-85.
Makarov, N. A., Zaitseva, I. E. 2020. Kresty «skandinavskogo tipa» na pamiatnikakh Suzdalskogo Opolia: novye nakhodki. Arkheologicheskie vesti, 28, s. 347-365.
Malm, V. A. 1967. Podkovoobraznye i koltsevye zastezhki-fibuly. Trudy GIM, 43: Ocherki po istorii russkoi derevni X—XIII vv., s. 149-190.
Mets, N. D. 1948. K voprosu o torkakh. Kratkie soobshcheniia IIMK, XXIII, s. 45-49.
Minasian, R. S. 1980. Chetyre gruppy nozhei Vostochnoi Evropy epokhi rannego srednevekovia (k voprosu o poiavlenii slavianskikh form v lesnoi zone). Arkheologicheskii sbornik Gosudarstvennogo Ermitazha, 21, s. 68-74.
Motsia, A. P. 1987. Naselenie Srednego Podneprovia IX—XIII vv. (po dannym pogrebalnykh pamiatnikov). Kiev: Naukova dumka.
Motsia, O. P. 1993. Naselennia Pivdenno-ruskykh zemel IX—XIII st. (za materialamy nekropoliv). Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Mugurevich, E. S. 1965. Vostochnaia Latviia i sosednie zemli v X—XIII vv.: ekonomicheskie sviazi s Rusiu i drugimi territoriiami. Puti soobshcheniia. Riga: Zinatne.
Murasheva, V. V. 1997. Poiasnoi nabor. In: Kolchin, B. A., Makarova, T. I. (ed.). Arkheologiia. Drevniaia Rus. Byt i kultura. Moskva: Nauka, s. 79-80.
Murasheva, V. V. 2000. Drevnerusskie remennye nabornye ukrasheniia (X—XІІІ vv.). Moskva: Editorial URSS.
Musin, A. E. 2002. Khristianizatsiia Novgorodskoi zemli v IX — XIV vv. Pogrebalnyi obriad i khristianskie drevnosti. Trudy IIMK RAN, V. Sankt-Peterburg: Peterburgskoe vostokovedenie.
Musin, A. E. 2013. Metallicheskie kresty. Arkheologicheskii almanakh, 32: Drevnosti Semidvoria, I, s. 189-218.
Nesmiian, O. A., Nesmiian, V. G. 2012. Izdeliia iz tsvetnogo metalla iz kollektsii Klochkovskogo selishcha 2. Arkheologiia Vladimiro-Suzdalskoi zemli, 4, s. 101-110.
Nosov, E. N., Plokhov, A. V., Khvoshchinskaia, N. V. 2017. Riurikovo gorodishche. Novye etapy issledovanii. Sankt-Peterburg: D. Bulanin.
Odintsov, G. F. 1978. K istorii drevnerusskikh nazvanii metatelnogo kopia (lushcha i ego varianty; sulitsa, sov, kopiitse). Etimologiia 1976, s. 101-111.
Orlov, R. S., Pohorilyi, V. I. 1977. Pokhovannia kochivnyka poblyzu s. Podillia na Kyivshchyni. Arkheolohiia, 24, s. 87-89.
Petersen, Ia. 2005. Norvezhskie mechi epokhi vikingov. Sankt-Peterburg: Alfaret.
Pyvovarov, S. V. 2006. Serednovichne naselennia mezhyrichchia Verkhnoho Prutu ta Serednoho Dnistra (IX — persha polovyna XIII st.). Chernivtsi: Zelena Bukovyna.
Plavinski, M. 2007. Lancetapadobnyja nakaniečniki kopjau na terytoryi Bielarusi: chranalohija i tapahrafija znachodak. Matierialy po archieolohii Bielarusi, 14, s. 156-175.
Plavinskii, N. A. 2010. Kurgannyi mogilnik Pogoshcha v kontekste okniazheniia severo-zapadnykh regionov Polotskogo kniazhestva. Arkheologiia i istoriia Pskova i Pskovskoi zemli, s. 196-202.
Plavinski, M. 2013. Uzbrajennie Bielaruskich ziemliau X—XIII stahodziau. Minsk: Halijafy.
Plavinskii, N. A. 2014a. Vooruzhenie zapadnykh zemel Rusi X — pervoi poloviny XІ v.: stanovlenie drevnerusskoi traditsii i formirovanie regionalnykh osobennostei (po materialam s territorii Belarusi). In: Makarov, N. A., Leontev, A. E. (eds.). Rus v IX—XII vekakh. Obshchestvo, gosudarstvo, kultura. Moskva; Vologda: Drevnosti severa, s. 62-73.
Plavinskii, N. A. 2014b. Uzkolezviinye topory s profillirovannym obukhom s territorii Belarusi: voprosy proiskhozhdeniia i khronologii tipa. In: Burtsev, I. G. (ed.). Voinskie traditsii v arkheologicheskom kontekste: ot pozdnego latena do pozdnego srednevekovia. Tula: Kulikovo pole, s. 72-88.
Pletneva, S. A. 1958. Pechenegi, torki i polovtsy v iuzhnorusskikh stepiakh. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 62: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, I, s. 151-226.
Pletneva, S. A. 1963. Kochevnicheskii mogilnik bliz Sarkela — Beloi Vezhi. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 109: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, II, s. 216-259.
Pletneva, S. A. 1967. Ot kochevii k gorodam. Saltovo-maiatskaia kultura. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 142. Moskva: Nauka.
Povest… 1950. Povest vremennykh let. Chast pervaia: Tekst i perevod. Moskva; Leningrad: Nauka.
Polnoe… 1923. Polnoe sobranie russkikh letopisei. 2: Ipatevskaia letopis, 1. Petrograd.
Pokrovskaia, L. V., Stepanov, A. M., Singkh, V. K. 2017. Natelnye kresty, krestovidnye i krestovkliuchennye priveski XI — nachala XII vv. (po materialam Troitskikh XIII i XIV raskopov). In: Musin, A. E. (ed.). V kamne i v bronze: Sbornik statei v chest Anny Peskovoi. Sankt-Peterburg: IIMK RAN, s. 467-474.
Put… 1996. Put iz variag v greki i iz greki. Katalog vystavki. Moskva: GIM.
Radinsh, A. 2001. Pogrebalnyi obriad i inventar latgalskikh zakhoronenii 10—13 vekov. Archaeologia Lituana, 2, s. 65-118.
Rudenko, K. 2000. Tiurkskii mir i Volgo-Kame v XI—XII vv. (arkheologicheskie aspekty problemy). Tatar arkheologiiase, 1—2 (6—7), s. 42-102.
Rudenko, K. A. 2015. Khronologiia bulgarskikh selishch kontsa X — XIII v. v Zapadnom Zakame (po materialam issledovanii 1992—2011 gg.). In: Gaidukov, P. G. (ed.). Goroda i vesi srednevekovoi Rusi: arkheologiia, istoriia, kultura: k 60-letiiu Nikolaia Andreevicha Makarova. Moskva; Vologda: Drevnosti severa, s. 135-154.
Rusanova, I. P. 1966. Kurgany polian X—XII vv. Svod arkheologicheskikh istochnikov, E1-24. Moskva: Nauka.
Rybakov, B. A. 1949. Drevnosti Chernigova. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 11: Materialy i issledovaniia po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, I, s. 7-99.
Savvaitov, P. 1896. Opisanie starinnykh russkikh utvarei, odezhd, oruzhiia, ratnykh dospekhov i konskogo pribora v azbuchnom poriadke raspolozhennoe. Sankt-Peterburg: IAN.
Sagaidak, M. A. 1988. O konstruktsiiakh pogrebalnykh kompleksov Kievshchiny i Chernigovshchiny ІX—XІ vv. In: Tolochko, P. P. (ed.). Chernigov i ego okruga v ІX—XІІІ vv. Kiev: Naukova dumka, s. 127-135.
Salmina, E. V., Salmin, S. A. 2008. Olginskie І—ІІІ raskopy 2006 goda na Zaveliche srednevekovogo Pskova. Arkheologiia i istoriia Pskova i Pskovskoi zemli, 23 (53), s. 29-51.
Sedov, V. V. 1953. Etnicheskii sostav naseleniia Severo-Zapadnykh zemel Velikogo Novgoroda (IX—XIV vv.). Sovetskaia arkheologiia, XVIII, s.190-229.
Sedova, M. V. 1959. Iuvelirnye izdeliia Drevnego Novgoroda (X—XV vv.). Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 65, s. 223-261.
Sedova, M. V. 1981. Iuvelirnye izdeliia Drevnego Novgoroda (X—XV vv.). Moskva: Nauka.
Sedova, M. V. 1997. Ukrasheniia iz medi i splavov. In: Kolchin, B. A., Makarova, T. I. (ed.). Arkheologiia. Drevniaia Rus. Byt i kultura. Moskva: Nauka, s. 63-79.
Serhieieva, M. S. 2015. Maistry z obrobky dereva ta kistky davnoruskoho mista Voinia. Kyiv; Kharkiv: Maidan.
Syvolap, M., Borysov, A., Marchenko, O. 2017. Sokyry davnoruskoho chasu z fondiv cherkaskoho miskoho arkheolohichnoho muzeiu Serednoi Nadniprianshchyny. Naukovi zapysky Natsionalnoho istoryko-etnohrafichnoho zapovidnyka «Pereiaslav», 14 (16), s. 64-67.
Sytyi, Yu. M., Hrebin, P. M. 2017. Doslidzhennia remisnychoho raionu na pivnichnii okolytsi peredhoroddia Chernihova. In: Motsia, O. P. (ed.). Vozviahl — Zviahel — Novohrad-Volynskyi u chasovomu zrizi tysiacholit. Kharkiv: Maidan; Kyiv: Starodavnii svit, s. 136-145.
Spitsyn, A. 1896. Kurgany S.-Peterburgskoi gubernii vie raskopkakhie L. K. Ivanovskago. Materialy po arkheologii Rossii, 20. Sankt-Peterburg: Glavnoe upravlenie udelov.
Spitsyn, A. A. 1905a. Gnezdovskie kurgany vie raskopkakhie S. I. Sergeeva. Izvestiia Imperatorskoi Arkheologicheskoi Komissii, 15, s. 6-70.
Spitsyn, A. A. 1905b. Vladimirskie kurgany. Izvestiia Imperatorskoi Arkheologicheskoi Komissii, 15, s. 84-172.
Tarabardina, O. A. 2014. Kresty «skandinavskogo» tipa iz raskopok v Novgorode. Trudy GIM, 198, s. 234-241.
Terskyi, S. V. 2015a. Sporiadzhennia vershnyka ta konia na Volyni v X—XIV stolittiakh. Kultura i mystetstvo Zakhidnoukrainskykh zemel 2009, 2010, s. 71-114.
Terskyi, S. V. 2015. Formuvannia kinnoty u slov’ian v VI—XI st. na pravoberezhzhi Ukrainy. Viyskovo-naukovyi visnyk, 24, s. 29-39.
Terskyi, S. 2017. Zbroia ta druzhynne sporiadzhennia z rozkopok horodyshcha «Zamchysko» (m. Sudova Vyshnia) u fondakh LIMu. Naukovi zapysky, XVII, s. 3-19.
Fedorov-Davydov, G. A. 1966. Kochevniki Vostochnoi Evropy pod vlastiu Zolotoordynskikh khanov. Arkheologicheskie pamiatniki. Moskva: MGU.
Fekhner, M. V. 1968. Krestovidnye podveski «skandinavskogo» tipa. In: Krupnov, E. I. (ed.). Slaviane i Rus. Moskva: Nauka, s. 210-214.
Flerova, V. E. 1997. Graffiti Khazarii. Moskva: Editorial URSS.
Chaika, R. M. 2009. Davnoruske horodyshche Lystvyn i yoho okolytsi u X—XI st. Lviv: Liha-pres.
Cherenko, I. 2003. Davnoruski kolodiazi Chernihova. In: Serednovichni starozhytnosti Pivdennoi Rusi-Ukrainy. Tezy dopovidei Druhoi Mizhnarodnoi studentskoi naukovoi arkheolohichnoi konferentsii. Chernihiv, 11—13 kvitnia 2003 roku. Chernihiv: Chernihivskyi derzhavnyi pedahohichnyi universytet imeni T. H. Shevchenka, s. 107-111.
Churakova, A. Iu. 2017. Podveski-kresty «skandinavskogo tipa» v kontekste pogrebalnoi kultury Drevnei Rusi XI—XII vv. In: Platonova, N. I. (ed.). Élite ou Égalité… Severnaia Rus i kulturnye transformatsii v Evrope VII—XII vv. Sankt-Peterburg: Branko, s. 159-177.
Shnore, E. D. 1961. Asotskoe gorodishche. Materialy i issledovaniia po arkheologii Latviiskoi SSR, II. Riga: AN Latviiskoi SSR.
Iakovleva, E. A., Salmina, E. V., Koroleva, E. V. 2012. Pskov. In: Makarov, N. A. (ed.). Rus v IX—XI vekakh: arkheologicheskaia panorama. Moskva; Vologda: Drevnosti Severa, s. 139-159.
Iakovleva, E. A. 2016. Kamernoe pogrebenie 1 (ul. Sovetskaia, 60a; Starovoznesenskii I raskop, 2003/2004 gg., uch. B, V, kv. V11—13, G11—13, D11—13, pl. 9—17). In: Labutina, I. K. (ed.). Drevnerusskii nekropol Pskova X — nachala XI veka. II: Kamernye pogrebeniia drevnego Pskova (po materialam arkheologicheskikh raskopok 2003—2009 gg. u Starovoznesenskogo monastyria). Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 28-83.
Androshchuk, F. 2011. Symbols of Faith or Symbols of Status? Christian Objects in Tenth- Century Rus’. Ruthenica, Supplementum 4: Early Christianity on the way from Varangians to the Greeks, p. 70-89.
Arbman, H. 1940. Birka. I: Die Graber. Tafeln. Uppsala: Almqvist und Wiksells Boktryckeri-Aktiebolag.
Arbman, H. Birka. I: Die Graber. Text. Uppsala: Almqvist und Wiksells Boktryckeri-Aktiebolag.
Arwidsson, G., Holmquist, L. 1984. Holzeimer: Daubengefässe und übrige Eimer aus Holz. In: Arwidsson, G. (ed.). Birka. II, 1: Systematische Analysen der Gräberfunde. Stockholm: Almqvist und Wiksells international, S. 237-241.
Ashley, S. 2016. Global worlds, local worlds: connections and transformations in the Viking age. Byzantium and the Viking world. Uppsala: Uppsala university, p. 363-386.
Banyte-Rowell, R., Buza, Z. 2005. Semigallians relations with their neighbours. In: The Semigallians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 153-175.
Baranov, V., Ivakin, V. 2019. Burials with weaponry in the Ostriv Baltic graveyard in the Middle Dnieper area (excavated in 2017—2018). Acta Historica Universitatis Klaipedensis, XXXVII: Medieval warriors in the Slavic and Baltic area, p. 99-127.
Becker, A. 2006. Die metallbeschlagenen Germanischen Holzheimer der Römischen Kaiserzeit. Jahrbuch des RGZM, 53, s. 345-520.
Bliujiené, A. 1999. Vikingų epochos kuršių papuošalų ornamentika. Vilnius: Diemedzio.
Brøndsted, J. 1936. Danish Inhumation Graves of the Viking Age. A Survey. Acta Archaeologica, 7, p. 81-228.
Dzik, M. 2006. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w śukowie, pow. Płońsk. Światowit. Supplement Series, P: Prehistory and Middle Ages, XIII. Warszawa: Institute of archaeology Warsaw University.
Edgren, T. 2009. The Viking age in Finland. In: Brink, S., Price, N. (eds.). The Viking World. London; New-York: Routledge, p. 470-484.
Freeden, U., von. 2018. Kleine metallgefasste Daubengefäße — Gedanken zur Tisch- und Speisekultur in der Merowingerzeit. Publikationen der Reiss-Engelhorn-Museen, 85: Mannheimer Geschichtsblätter Sonderveröffentlichung, 11: Von Hammaburg nach Herimundesheim. Festschrift für Ursula Koch, S. 89-100.
Gaerte, W. 1935. Die Schnalle von Schulstein mit arabischer Schrift. Altpreußen. Jahrgang, 1, Heft 2, s. 65-68.
Gall, E. 2015. The archaeological research state of the 9/10—11th centuries in Moldova (Romania). Some thoughts on funerary places and stray finds (axes). Ziridava. Studia archaeologica, 29, р. 313-332.
Garipzanov, I. 2011. Early Christian Scandinavia and the problem of Eastern Influences. Ruthenica, Supplementum 4: Early Christianity on the way from Varangians to the Greeks, p. 17-32.
Gräslund, A.-S. 1980. Birka. IV: The Burial Customs. A study of the graves on Björkö. Stockholm: Almqvist and Wiksell.
Gräslund, A.-S. 1984. Beutel und Taschуn. In: Arwidsson, G. (ed.). Birka. II, 1: Systematische Analysen der Gräberfunde. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, S. 141-154.
Griciuvienė, E., Buza, Z. 2007. Selonians in the 6th—13th centuries. In: The Selonians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 27-85.
Griciuvienė, E., Zeiere, I. 2007. Selonian finds. Import. Trade. In: The Selonians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 244-259.
Griciuvienė, E., Grižas, G. (eds.). 2009. The Curonians. Tribe Culture According to the Burial Data. Baltic archaeological exhibition. Catalogue. Vilnius: Lietuvos nacionalinis muziejus.
Janowski, A. 2011. Early medieval chamber graves on the south coast of the Baltic Sea. Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas, 60: Der Wandel um 1000. Beiträge der Sektion zur slawischen Frühgeschichte der 18. Jahrestagung des Mittel- und Ostdeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Greifswald, 23. bis 27. März 2009, S. 257-267.
Johansson, B. M. 2004. Mollusc Shells in Swedish Archaeology — Occurrence, Significance and Potentials. Lund Archaeological Reuiew, B-9 (2002—2003), p. 89-132.
Kazakevicius, V. 1996. IX—XIII Baltu kalavijai. Vilnius: Alma littera.
Koperkiewicz, A. 2005. Praktyki pogrzebowe z początku II tysiąclecia n. e. na północno-wschodniej rubieży Słowiańszczyzny Zachodniej. Część I Analityczno-syntetyczna. Rozprawa doktorska. Toruń.
Kościelecki, P. 2000. Topografia wyposażenia grobów męskich na staromazowieckich cmentarzyskach z grobami w obudowach kamiennych z XI—XIII wieku. Studia i materiały archeologiczne, 10, s. 55-88.
Krzyszowski, A. 2014. Naczynia ceramiczne i wiaderka klepkowe z wczesnopiastowskiego cmentarzyska w Sowinkach k. Poznania. Acta Archaeologa Lodziensia, 60: Grób w przestrzeni, przestrzeń w grobie. Przestrzenne uwarunkowania w dawnej obrzędowości pogrzebowej, s. 137-158.
Kurasinski, T. 2015. Burials with Buckets in Early Medieval Poland: A Pagan or Christian Custom? Analecta archaeologica ressoviensia, 10, p. 138-198.
Lee, C. 2007. Feasting the dead. Food and Drink in Anglo-Saxon Burial Rituals. Anglo-Saxon Studies, 9. Woodbridge: The Boydell.
Liwoch, R., Müller-Wille, M. 2012. «Druzhina» graves dating to the time around ad 1000 in Pìdgìrcì (Western Ukraine). Archäologisches Korrespondenzblatt, 42, Heft 3, p. 421-438.
Mägi, M. 2002. At the Crossroads of Space and Time. Graves, Changing Societe and Ideology on Saaremaa (Ösel), 9th—13th centuries AD. Tallin: Gotland University College.
Mühlen, B. 1975. Die Kultur der Wikinger in Ostpreussen. Bonner Hefte zur Vorgeschichte, 9. Bonn.
Mugurēvičs, E. 1974. Krustiņveida piekariņi latvijā laikā no 11. līdz 15. gs. Arheoloģija un etnogrāfija, XI: Apcerējumi par latvijas materiālās un garīgās kultūras pieminekļu tipoloģiju un hronoloģiju, s. 220-239.
Nadolski, A. 1954. Studia nad uzbrojeniem polskim w X, XI i XII wieku. Acta archaeologica universitatis Lodziensis, 3. Lodz: Zaklad im. Ossolinskich we Wroclawiu.
Schulze-Dörrlamm, M. 2003. Herkunft und Funktion der dreizipfligen Geweihbehälter des frühen und hohen Mittelalters. Jahrbuch des RGZM, 2, S. 529-557.
Snore, E. 1987. Beteļu kapulauks augšzeme. Arheoloģija un etnogrāfija, XV, s. 68-81.
Snore, E. 1996. Daugavas lībieši doles salā. Arheoloģija un etnogrāfija, XVIII, s. 111-130.
Szatmári, S. 1980. Das Gräberfeld von Oroszlány und seine Stelle in der Frühawarenzeitlichen Metallkunst. Acta Archaeologica Akademiae Scientiarum Hungaricae, XXXII, 1—4, S. 97-116.
Širouchov, R. 2012. Prūsų ir Kuršių kontaktai XI—XIII a. pradžioje archeologijos duomenimis. Daktaro disertacija. Klaipėdos universiteto leidykla. Klaipėda.
Thedéen, S. 2010. Immortal Maidens: The Visual Significance of the Colour White in Girls’ Graves on Viking-Age Gotland. Stockholm Studies in Archaeology, 53: Making Sense of Things. Archaeologies of Sensory Perception, p. 103-120.
Tesch, S. 2007. Cum grano salis — Salt and Prestige. Late Viking age and Early Medieval T-Shaped and Cylindrical Salt Containers. In: Fransson, U., Svedin, M., Bergerbrant, S., Androshchuk, F. (ed.). Cultural interaction between east and west. Archaeology, artefacts and human contacts in northern Europe during the pre- and early history. Stockholm: Stockholms University, p. 227-235.
Tocik, A. 1971. Flachgräberfelder aus dem IX. und X. Jahrhundert in der sudwestslowakei. Slovenska archeologia, XIX, 1, S. 135-276.
Tomková, K. 2013. Urbs Praga und Levý Hradec — von Sklaven zu Fürsten. Soziale Gruppen und Gesellschaftsstrukturen im westslawischen Raum. In: Biermann, F., Kersting, Th. Klammt, A. (eds.). Beiträge der Sektion zur slawischen Frühgeschichte der 20. Jahrestagung des Mittel- und Ostdeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Brandenburg (Havel), 16. bis 18. April 2012. Langenweissbach: Beier & Beran. Archäologische Fachliteratur, S. 43-55.
Thunmark-Nylén, L. 1995. Die Wikingerzeit Gotlands I. Abbildungen der Grabfunde. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie Och Antikvitets Akademien.
Thunmark-Nylén, L. 1998. Die Wikingerzeit Gotlands II. Stockholm. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie Och Antikvitets Akademien.
Tvauri, A. 2012. The Migration period, Pre-Viking age and Viking age in Estonia. Estonian archaeology, 4. Tartu: Tartu University.
Vaska, B. 2016. Artistic Influence or Close Trading Contacts? Latgallian Penannular Brooches and Gotland (the Ninth to Eleventh Century). Archaeologia Baltica, 23, p. 199-207.
Urtāns, V. 1968. Latvijas iedzīvotāju sakari ar slāviem i g. t. otrajā pusē. Arheoloģija un etnogrāfija, VIII, s. 65-85.
Wyss-Giacosa, P. 2008. Die Kaurischnecke «Cypraea moneta» als Kulturobjekt. In: Loetz, F., Steinbrecher, A. (eds.). Sammelsurium der Tiere. Geschichte und Geschichten des Zoologischen Museums der Universität Zürich. Zürich, S. 117-125.
Zeman, J. 1956. Dřevěná vědérka doby římské aotázka jejich dalšího vývoje. Památky archeologické, XLVII, s. 86-104.
Žulkus, V., Klimka, L. 1989. Lietuvos pajurio zemes viduramziais. Vilnius: Mokslas.
Alekseev, L. V. 1966. Polotskaia zemlia (ocherki istorii severnoi Belorussii) v ІX—XІІІ vv. Moskva: Nauka.
Aleshkovskii, M. Kh. 1960. Kurgany russkikh druzhinnikov XІ—XІІ vv. Sovetskaia arkheologiia, 1, s. 70-90.
Androshchuk, F., Zotsenko, V. 2012. Skandinavskie drevnosti Iuzhnoi Rusi. Katalog. Parizh: Ukrainskyi natsionalnyi komitet vizantiyskykh doslidzhen.
Artamonova, O. A. 1963. Mogilnik Sarkela — Beloi Vezhi. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 109: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, III. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Artsikhovskii, A. V. 1930. Kurgany Viatichei. Moskva: RANION.
Artsikhovskii, A. V. 1946. Russkoe oruzhie X—XІІІ vv. Doklady i soobshcheniia istoricheskogo fakulteta MGU, 4, s. 3-17.
Arkhipov, G. A. 1986. Mariitsy XII—XIII vekov (k etnokulturnoi istorii Povetluzhia). Ioshkar-Ola: Mariiskoe knizhnoe izdatelstvo.
Baranov, V. I., Ivakin, V. H. 2020. Pokhovalni kompleksy zi zbroieiu mohylnyka Ostriv (za materialamy arkheolohichnykh doslidzhen 2017—2019 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (35), s. 300-320.
Baranov, V. I., Ivakin, V. H., Shyroukhov, R. A. 2021. Pokhovalnyi obriad mohylnyka Ostriv (za materialamy arkheolohichnykh naukovo-riativnykh doslidzhen 2017—2018 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (38), s. 279-293.
Beilekchi, V. V. 2015. Kresala Muromy. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 239. s. 369-383.
Belavin, A. M., Krylasova, N. B. 2008. Drevniaia Afkula: arkheologicheskii kompleks u s. Rozhdestvensk. Perm: PGPU.
Borovskyi, Ya. Ye., Kaliuk, O. P. 1993. Doslidzhennia kyivskoho dytyntsia. In: Tolochko, P. P. (ed.). Starodavnii Kyiv. Arkheolohichni doslidzhennia 1984—1989 rr. Kyiv: Naukova dumka, s. 3-42.
Vitlianov, S. 2007. Nepublikuvani kolanni garnituri ot Veliki Preslav. Izsledvaniia po bielgarska srednovekovna arkheologiia, s. 245-258.
Voznyi, I. P. 2017. Mizhnarodni torhovi zv’iazky naselennia pivnichnoi Bukovyny v XII — pershii polovyni XIII st. In: Motsia, O. P. (ed.). Vozviahl — Zviahel — Novohrad-Volynskyi u chasovomu zrizi tysiacholit. Kharkiv: Maidan, s. 72-83.
Voronin, N. N. 1954. Drevnee Grodno (po materialam arkheologicheskikh raskopok 193—1949 gg.). Materialy po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, III. Moskva: AN SSSR.
Golubeva, L. A. 1949. Kievskii nekropol. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 11: Materialy i issledovaniia po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, 1. Moskva; Leningrad: AN SSSR, s. 103-118.
Golubeva, L. A. 1965. K istorii plastinchatykh ogniv Vostochnoi Evropy. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 130, s. 257-260.
Gopak, V. D. 1986. Zhelezoobrabatyvaiushchee remeslo. In: Baran, V. D. (ed.). Arkheologiia Ukrainskoi SSR. III: Ranneslavianskii i drevnerusskii periody. Kiev: Naukova dumka, s. 417-428.
Garustovich, G. N., Ivanov, V. A. 2001. Oguzy i pechenegi v Evraziiskikh stepiakh. Ufa: Gilem.
Hotun, I. A., Kazimir, O. M. 2010. Khodosivskyi arkheolohichnyi kompleks: vyvchennia, okhorona, eksperymentalne modeliuvannia. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1, s. 100-108.
Hotun, I. A., Kazymir, O. M. 2019. Serednovichni selyshcha Kyivskykh peredmist za rezultatamy robit ostannikh sezoniv. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (30), s. 140-171.
Darkevich, V. P., Borisevich, G. V. 1995. Drevniaia stolitsa Riazanskoi zemli: XI—XIII vv. Moskva: Krug.
Dovzhenok, V. Y., Honcharov, V. K., Yura, R. O. 1966. Drevnoruske misto Voin. Kyiv: Naukova dumka.
Dučyc, L. 1994. Ab adnoj katehoryi kurhannych znachodak. Histaryčna-archiealahičny zbornik, 4, s. 49-57.
Evglevskii, A. V., Potemkina, T. M. 2000. Kresala v pozdnekochevnicheskikh pogrebeniiakh Vostochnoi Evropy. Stepi Evropy v epokhu srednevekovia, 1, s. 181-208.
Zhukova, E. N., Stepanova, Iu. V. 2010. Drevnerusskie pogrebalnye pamiatniki Verkhnevolzhia. Istoriia izucheniia. Katalog issledovannykh pamiatnikov. Tver: Nauchnaia kniga.
Zajkoŭski, E. 2018. Slavianskija pachavanni z draŭlianymi viёdrami: areal raspaŭsiudžannia, chranalohija, vytoki tradycyi, siemantyka. Matierialy i doslidzhennia z archeolohii Prykarpattia i Volyni, 22, s. 135-155.
Zaitseva, I. E., Makarov, N. A. 2007. Mogilnik Minino II. Opisanie pogrebalnykh kompleksov. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severnorusskoi derevni X—XIII vv.: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 1: Poseleniia i mogilniki. Moskva: Nauka, s. 233-338.
Zaitseva, I. E. 2008. Izdeliia iz tsvetnykh metallov i serebra. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severno-russkoi derevni X—XІІІ vekov: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 2: Materialnaia kultura i khronologiia. Moskva: Nauka, s. 57-142.
Zakharov, S. D. 2004. Drevnerusskii gorod Beloozero. Moskva: Indrik.
Zakharov, S. D., Adamenko, O. N. 2008. Izdeliia iz zheleza. In: Makarov, N. A. (ed.). Arkheologiia severno-russkoi derevni X—XІІІ vekov: srednevekovye poseleniia i mogilniki na Kubenskom ozere. 2: Materialnaia kultura i khronologiia. Moskva: Nauka, s. 7-53.
Zverugo, Ia. G. 1975. Drevnii Volkovysk (X—XIV vv.). Minsk: Nauka i tekhnika.
Zverugo, Ia. G. 1989. Verkhnee Ponemane v ІX—XІІІ vv. Minsk: Navuka i tekhnika.
Zotsenko, V. N., Ievlev, M. M. 2010. Bronzovaia liteinaia forma XI v. iz Kieva. In: Peskova, A. A., Shcheglova, O. A., Musin, A. E. (ed.). Slaviano-russkoe iuvelirnoe delo i ego istoki. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 371-374.
Ivakin, V., Baranov, V., Dzhik, M., Zotsenko, I., Sorokun, A., Manihda, O. 2020a. Doslidzhennia mohylnyka Ostriv 1 ta davnoruskoho horodyshcha v Sukholisakh. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2018 r., s. 87-90.
Ivakin, V., Baranov, V., Sorokun, A., Belenko, M. 2020b. Doslidzhennia bahatosharovoho poselennia i mohylnyka Ostriv. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2019 r., s. 102-105.
Ivakin, V., Baranov, V. 2020. Zakhidnobaltskyi mohylnyk na Porossi. In: Tanatolohiia: smert ta navkolo smerti v yevropeiskii kulturi. 1—2: Materialy Mizhnarodnoi naukovoi konferentsii «Tanatolohiia: smert ta navkolo smerti v yevropeiskii kulturi» (1 vyp. — 13 hrudnia 2019 r.; 2 vyp. — 13 lystopada 2020 r.). Kyiv, s. 31-36.
Ivakin, V. G. 2011. Kievskie pogrebeniia X veka. Stratum plus, 5, s. 243-286.
Ivakin, G. Iu. 2005. Pogrebeniia X — pervoi poloviny XI v. iz raskopok Mikhailovskogo Zlatoverkhogo monastyria (1997—1999 gg.). In: Makarov, N. A., Chernetsov, A. V. (ed.). Rus v IX—XIV vv.: vzaimodeistvie Severa i Iuga. Moskva: Nauka, s. 287-304.
Kazakov, E. P. 1991. Bulgarskoe selo X—XIII vekov nizovii Kamy. Kazan: Tatarskoe knizhnoe izdatelstvo.
Kainov, S. Iu. 2018. Pogrebeniia s predmetami vooruzheniia Gnezdovskogo nekropolia. In: Kainov, S. Iu. (ed.). Gnezdovskii arkheologicheskii kompleks. Materialy i issledovaniia. 1. Trudy GIM, 210. Moskva, s. 212-241.
Kainov, S. Iu., Singkh, V. K. 2016. Dereviannyi chekhol topora s Troitskogo raskopa. Novgorod i novgorodskaia zemlia. Istoriia i arkheologiia, 30, s. 196-203.
Kamenetskaia, E. V. 1991. Zaolshanskaia kurgannaia gruppa Gnezdova. In: Avdusin, D. A. (ed.). Smolensk i Gnezdovo (k istorii drevnerusskogo goroda). Moskva: MGU, s. 125-174.
Kapustin, K. M., Myronenko, L. V., Khamaiko, N. V., Shevchenko, T. M., Shelekhan, O. V. 2020. Novi nadkhodzhennia do naukovykh fondiv Instytutu arkheolohii NAN Ukrainy (2004—2019 rr.). Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (34), s. 208-261.
Karger, M. K. 1950. Arkheologicheskie issledovaniia drevnego Kieva. Otchety i materialy (1938—1947 gg.). Kiev: AN USSR.
Karger, M. K. 1958. Drevnii Kiev. Ocherki po istorii materialnoi kultury drevnerusskogo goroda. I. Moskva; Leningrad: AN SSSR.
Kirpichnikov, A. N. 1966a. Drevnerusskoe oruzhie. 1: Mechi i sabli. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva; Leningrad: Nauka.
Kirpichnikov, A. N. 1966b. Drevnerusskoe oruzhie. 2: Kopia, sulitsy, boevye topory, bulavy, kisteni IX—XIII vv. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva; Leningrad: Nauka.
Kirpichnikov, A. N. 1973. Snariazhenie vsadnika i verkhovogo konia na Rusi IX—XIII vv. Arkheologiia SSSR. Svod arkheologicheskikh istochnikov. Moskva: Nauka.
Kokorina, N. A. 2014. K voprosu o naznachenii tak nazyvaemykh «relikvariev» epokhi srednevekovia Vostochnoi Evropy. Povolzhskaia arkheologiia, 2 (8), s. 49-69.
Kolchin, B. A. 1959. Zhelezoobrabatyvaiushchee remeslo Novgoroda Velikogo. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 65: Trudy Novgorodskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, ІІ. Moskva: AN SSSR.
Kolchin, B. A. 1982. Khronologiia novgorodskikh drevnostei. In: Kolchin, B. A., Ianin, V. L. (eds.). Novgorodskii sbornik. 50 let raskopok Novgoroda. Moskva: Nauka, s. 156-177.
Korzukhina, G. F. 1954. Russkie klady IX—XIII vv. Moskva: AN SSSR.
Krylasova, N. B. 2007. Khronologiia kresal Permskogo Preduralia. Izvestiia Cheliabinskogo nauchnogo tsentra, 1 (35), s. 157-161.
Kulakov, V. I. 1990. Drevnosti Prussov VI—XIII vv. Moskva: Nauka.
Kulakov, V. I. 1999. Irzekapinis. Stratum plus, 5, s. 211-273.
Kulakov, V. I. 2012. Nemanskii iantarnyi put v epokhu vikingov. Kaliningrad: Kaliningradskii oblastnoi muzei iantaria.
Kuchera, M. P., Ivanchenko, L. I. 1987. Davnoruska oboronna liniia v Porossi. Arkheolohiia, 59, s. 67-79.
Lebedev, G. S. 1985. Epokha vikingov v Severnoi Evrope. Istoriko-arkheologicheskie ocherki. Leningrad: LGU.
Leontev, A. E. 1976. Klassifikatsiia nozhei Sarskogo gorodishcha. Sovetskaia arkheologiia, 2, s. 33-44.
Leontev, A. E. 1996. Arkheologiia meri: k predystorii Severo-Vostochnoi Rusi. Moskva: Geoeko.
Lesman, Iu. M. 2014. Skandinavskii komponent drevnerusskoi kultury. Stratum plus, 5, s. 43-81.
Livokh, R. 2010. Bolshie kurgany letopisnogo Plesnenska. In: Peskova, A. A., Shcheglova, O. A., Musin, A. E. (eds.). Slaviano-russkoe iuvelirnoe delo i ego istoki. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 486-492.
Lobanov, N. A. 1989. Nekotorye bytovye nakhodki iz Pskova. Kratkie soobshcheniia Instituta arkheologii, 195, s. 80-85.
Makarov, N. A., Zaitseva, I. E. 2020. Kresty «skandinavskogo tipa» na pamiatnikakh Suzdalskogo Opolia: novye nakhodki. Arkheologicheskie vesti, 28, s. 347-365.
Malm, V. A. 1967. Podkovoobraznye i koltsevye zastezhki-fibuly. Trudy GIM, 43: Ocherki po istorii russkoi derevni X—XIII vv., s. 149-190.
Mets, N. D. 1948. K voprosu o torkakh. Kratkie soobshcheniia IIMK, XXIII, s. 45-49.
Minasian, R. S. 1980. Chetyre gruppy nozhei Vostochnoi Evropy epokhi rannego srednevekovia (k voprosu o poiavlenii slavianskikh form v lesnoi zone). Arkheologicheskii sbornik Gosudarstvennogo Ermitazha, 21, s. 68-74.
Motsia, A. P. 1987. Naselenie Srednego Podneprovia IX—XIII vv. (po dannym pogrebalnykh pamiatnikov). Kiev: Naukova dumka.
Motsia, O. P. 1993. Naselennia Pivdenno-ruskykh zemel IX—XIII st. (za materialamy nekropoliv). Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Mugurevich, E. S. 1965. Vostochnaia Latviia i sosednie zemli v X—XIII vv.: ekonomicheskie sviazi s Rusiu i drugimi territoriiami. Puti soobshcheniia. Riga: Zinatne.
Murasheva, V. V. 1997. Poiasnoi nabor. In: Kolchin, B. A., Makarova, T. I. (ed.). Arkheologiia. Drevniaia Rus. Byt i kultura. Moskva: Nauka, s. 79-80.
Murasheva, V. V. 2000. Drevnerusskie remennye nabornye ukrasheniia (X—XІІІ vv.). Moskva: Editorial URSS.
Musin, A. E. 2002. Khristianizatsiia Novgorodskoi zemli v IX — XIV vv. Pogrebalnyi obriad i khristianskie drevnosti. Trudy IIMK RAN, V. Sankt-Peterburg: Peterburgskoe vostokovedenie.
Musin, A. E. 2013. Metallicheskie kresty. Arkheologicheskii almanakh, 32: Drevnosti Semidvoria, I, s. 189-218.
Nesmiian, O. A., Nesmiian, V. G. 2012. Izdeliia iz tsvetnogo metalla iz kollektsii Klochkovskogo selishcha 2. Arkheologiia Vladimiro-Suzdalskoi zemli, 4, s. 101-110.
Nosov, E. N., Plokhov, A. V., Khvoshchinskaia, N. V. 2017. Riurikovo gorodishche. Novye etapy issledovanii. Sankt-Peterburg: D. Bulanin.
Odintsov, G. F. 1978. K istorii drevnerusskikh nazvanii metatelnogo kopia (lushcha i ego varianty; sulitsa, sov, kopiitse). Etimologiia 1976, s. 101-111.
Orlov, R. S., Pohorilyi, V. I. 1977. Pokhovannia kochivnyka poblyzu s. Podillia na Kyivshchyni. Arkheolohiia, 24, s. 87-89.
Petersen, Ia. 2005. Norvezhskie mechi epokhi vikingov. Sankt-Peterburg: Alfaret.
Pyvovarov, S. V. 2006. Serednovichne naselennia mezhyrichchia Verkhnoho Prutu ta Serednoho Dnistra (IX — persha polovyna XIII st.). Chernivtsi: Zelena Bukovyna.
Plavinski, M. 2007. Lancetapadobnyja nakaniečniki kopjau na terytoryi Bielarusi: chranalohija i tapahrafija znachodak. Matierialy po archieolohii Bielarusi, 14, s. 156-175.
Plavinskii, N. A. 2010. Kurgannyi mogilnik Pogoshcha v kontekste okniazheniia severo-zapadnykh regionov Polotskogo kniazhestva. Arkheologiia i istoriia Pskova i Pskovskoi zemli, s. 196-202.
Plavinski, M. 2013. Uzbrajennie Bielaruskich ziemliau X—XIII stahodziau. Minsk: Halijafy.
Plavinskii, N. A. 2014a. Vooruzhenie zapadnykh zemel Rusi X — pervoi poloviny XІ v.: stanovlenie drevnerusskoi traditsii i formirovanie regionalnykh osobennostei (po materialam s territorii Belarusi). In: Makarov, N. A., Leontev, A. E. (eds.). Rus v IX—XII vekakh. Obshchestvo, gosudarstvo, kultura. Moskva; Vologda: Drevnosti severa, s. 62-73.
Plavinskii, N. A. 2014b. Uzkolezviinye topory s profillirovannym obukhom s territorii Belarusi: voprosy proiskhozhdeniia i khronologii tipa. In: Burtsev, I. G. (ed.). Voinskie traditsii v arkheologicheskom kontekste: ot pozdnego latena do pozdnego srednevekovia. Tula: Kulikovo pole, s. 72-88.
Pletneva, S. A. 1958. Pechenegi, torki i polovtsy v iuzhnorusskikh stepiakh. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 62: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, I, s. 151-226.
Pletneva, S. A. 1963. Kochevnicheskii mogilnik bliz Sarkela — Beloi Vezhi. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 109: Trudy Volgo-Donskoi arkheologicheskoi ekspeditsii, II, s. 216-259.
Pletneva, S. A. 1967. Ot kochevii k gorodam. Saltovo-maiatskaia kultura. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 142. Moskva: Nauka.
Povest… 1950. Povest vremennykh let. Chast pervaia: Tekst i perevod. Moskva; Leningrad: Nauka.
Polnoe… 1923. Polnoe sobranie russkikh letopisei. 2: Ipatevskaia letopis, 1. Petrograd.
Pokrovskaia, L. V., Stepanov, A. M., Singkh, V. K. 2017. Natelnye kresty, krestovidnye i krestovkliuchennye priveski XI — nachala XII vv. (po materialam Troitskikh XIII i XIV raskopov). In: Musin, A. E. (ed.). V kamne i v bronze: Sbornik statei v chest Anny Peskovoi. Sankt-Peterburg: IIMK RAN, s. 467-474.
Put… 1996. Put iz variag v greki i iz greki. Katalog vystavki. Moskva: GIM.
Radinsh, A. 2001. Pogrebalnyi obriad i inventar latgalskikh zakhoronenii 10—13 vekov. Archaeologia Lituana, 2, s. 65-118.
Rudenko, K. 2000. Tiurkskii mir i Volgo-Kame v XI—XII vv. (arkheologicheskie aspekty problemy). Tatar arkheologiiase, 1—2 (6—7), s. 42-102.
Rudenko, K. A. 2015. Khronologiia bulgarskikh selishch kontsa X — XIII v. v Zapadnom Zakame (po materialam issledovanii 1992—2011 gg.). In: Gaidukov, P. G. (ed.). Goroda i vesi srednevekovoi Rusi: arkheologiia, istoriia, kultura: k 60-letiiu Nikolaia Andreevicha Makarova. Moskva; Vologda: Drevnosti severa, s. 135-154.
Rusanova, I. P. 1966. Kurgany polian X—XII vv. Svod arkheologicheskikh istochnikov, E1-24. Moskva: Nauka.
Rybakov, B. A. 1949. Drevnosti Chernigova. Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 11: Materialy i issledovaniia po arkheologii Drevnerusskikh gorodov, I, s. 7-99.
Savvaitov, P. 1896. Opisanie starinnykh russkikh utvarei, odezhd, oruzhiia, ratnykh dospekhov i konskogo pribora v azbuchnom poriadke raspolozhennoe. Sankt-Peterburg: IAN.
Sagaidak, M. A. 1988. O konstruktsiiakh pogrebalnykh kompleksov Kievshchiny i Chernigovshchiny ІX—XІ vv. In: Tolochko, P. P. (ed.). Chernigov i ego okruga v ІX—XІІІ vv. Kiev: Naukova dumka, s. 127-135.
Salmina, E. V., Salmin, S. A. 2008. Olginskie І—ІІІ raskopy 2006 goda na Zaveliche srednevekovogo Pskova. Arkheologiia i istoriia Pskova i Pskovskoi zemli, 23 (53), s. 29-51.
Sedov, V. V. 1953. Etnicheskii sostav naseleniia Severo-Zapadnykh zemel Velikogo Novgoroda (IX—XIV vv.). Sovetskaia arkheologiia, XVIII, s.190-229.
Sedova, M. V. 1959. Iuvelirnye izdeliia Drevnego Novgoroda (X—XV vv.). Materialy i issledovaniia po arkheologii SSSR, 65, s. 223-261.
Sedova, M. V. 1981. Iuvelirnye izdeliia Drevnego Novgoroda (X—XV vv.). Moskva: Nauka.
Sedova, M. V. 1997. Ukrasheniia iz medi i splavov. In: Kolchin, B. A., Makarova, T. I. (ed.). Arkheologiia. Drevniaia Rus. Byt i kultura. Moskva: Nauka, s. 63-79.
Serhieieva, M. S. 2015. Maistry z obrobky dereva ta kistky davnoruskoho mista Voinia. Kyiv; Kharkiv: Maidan.
Syvolap, M., Borysov, A., Marchenko, O. 2017. Sokyry davnoruskoho chasu z fondiv cherkaskoho miskoho arkheolohichnoho muzeiu Serednoi Nadniprianshchyny. Naukovi zapysky Natsionalnoho istoryko-etnohrafichnoho zapovidnyka «Pereiaslav», 14 (16), s. 64-67.
Sytyi, Yu. M., Hrebin, P. M. 2017. Doslidzhennia remisnychoho raionu na pivnichnii okolytsi peredhoroddia Chernihova. In: Motsia, O. P. (ed.). Vozviahl — Zviahel — Novohrad-Volynskyi u chasovomu zrizi tysiacholit. Kharkiv: Maidan; Kyiv: Starodavnii svit, s. 136-145.
Spitsyn, A. 1896. Kurgany S.-Peterburgskoi gubernii vie raskopkakhie L. K. Ivanovskago. Materialy po arkheologii Rossii, 20. Sankt-Peterburg: Glavnoe upravlenie udelov.
Spitsyn, A. A. 1905a. Gnezdovskie kurgany vie raskopkakhie S. I. Sergeeva. Izvestiia Imperatorskoi Arkheologicheskoi Komissii, 15, s. 6-70.
Spitsyn, A. A. 1905b. Vladimirskie kurgany. Izvestiia Imperatorskoi Arkheologicheskoi Komissii, 15, s. 84-172.
Tarabardina, O. A. 2014. Kresty «skandinavskogo» tipa iz raskopok v Novgorode. Trudy GIM, 198, s. 234-241.
Terskyi, S. V. 2015a. Sporiadzhennia vershnyka ta konia na Volyni v X—XIV stolittiakh. Kultura i mystetstvo Zakhidnoukrainskykh zemel 2009, 2010, s. 71-114.
Terskyi, S. V. 2015. Formuvannia kinnoty u slov’ian v VI—XI st. na pravoberezhzhi Ukrainy. Viyskovo-naukovyi visnyk, 24, s. 29-39.
Terskyi, S. 2017. Zbroia ta druzhynne sporiadzhennia z rozkopok horodyshcha «Zamchysko» (m. Sudova Vyshnia) u fondakh LIMu. Naukovi zapysky, XVII, s. 3-19.
Fedorov-Davydov, G. A. 1966. Kochevniki Vostochnoi Evropy pod vlastiu Zolotoordynskikh khanov. Arkheologicheskie pamiatniki. Moskva: MGU.
Fekhner, M. V. 1968. Krestovidnye podveski «skandinavskogo» tipa. In: Krupnov, E. I. (ed.). Slaviane i Rus. Moskva: Nauka, s. 210-214.
Flerova, V. E. 1997. Graffiti Khazarii. Moskva: Editorial URSS.
Chaika, R. M. 2009. Davnoruske horodyshche Lystvyn i yoho okolytsi u X—XI st. Lviv: Liha-pres.
Cherenko, I. 2003. Davnoruski kolodiazi Chernihova. In: Serednovichni starozhytnosti Pivdennoi Rusi-Ukrainy. Tezy dopovidei Druhoi Mizhnarodnoi studentskoi naukovoi arkheolohichnoi konferentsii. Chernihiv, 11—13 kvitnia 2003 roku. Chernihiv: Chernihivskyi derzhavnyi pedahohichnyi universytet imeni T. H. Shevchenka, s. 107-111.
Churakova, A. Iu. 2017. Podveski-kresty «skandinavskogo tipa» v kontekste pogrebalnoi kultury Drevnei Rusi XI—XII vv. In: Platonova, N. I. (ed.). Élite ou Égalité… Severnaia Rus i kulturnye transformatsii v Evrope VII—XII vv. Sankt-Peterburg: Branko, s. 159-177.
Shnore, E. D. 1961. Asotskoe gorodishche. Materialy i issledovaniia po arkheologii Latviiskoi SSR, II. Riga: AN Latviiskoi SSR.
Iakovleva, E. A., Salmina, E. V., Koroleva, E. V. 2012. Pskov. In: Makarov, N. A. (ed.). Rus v IX—XI vekakh: arkheologicheskaia panorama. Moskva; Vologda: Drevnosti Severa, s. 139-159.
Iakovleva, E. A. 2016. Kamernoe pogrebenie 1 (ul. Sovetskaia, 60a; Starovoznesenskii I raskop, 2003/2004 gg., uch. B, V, kv. V11—13, G11—13, D11—13, pl. 9—17). In: Labutina, I. K. (ed.). Drevnerusskii nekropol Pskova X — nachala XI veka. II: Kamernye pogrebeniia drevnego Pskova (po materialam arkheologicheskikh raskopok 2003—2009 gg. u Starovoznesenskogo monastyria). Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriia, s. 28-83.
Androshchuk, F. 2011. Symbols of Faith or Symbols of Status? Christian Objects in Tenth- Century Rus’. Ruthenica, Supplementum 4: Early Christianity on the way from Varangians to the Greeks, p. 70-89.
Arbman, H. 1940. Birka. I: Die Graber. Tafeln. Uppsala: Almqvist und Wiksells Boktryckeri-Aktiebolag.
Arbman, H. Birka. I: Die Graber. Text. Uppsala: Almqvist und Wiksells Boktryckeri-Aktiebolag.
Arwidsson, G., Holmquist, L. 1984. Holzeimer: Daubengefässe und übrige Eimer aus Holz. In: Arwidsson, G. (ed.). Birka. II, 1: Systematische Analysen der Gräberfunde. Stockholm: Almqvist und Wiksells international, S. 237-241.
Ashley, S. 2016. Global worlds, local worlds: connections and transformations in the Viking age. Byzantium and the Viking world. Uppsala: Uppsala university, p. 363-386.
Banyte-Rowell, R., Buza, Z. 2005. Semigallians relations with their neighbours. In: The Semigallians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 153-175.
Baranov, V., Ivakin, V. 2019. Burials with weaponry in the Ostriv Baltic graveyard in the Middle Dnieper area (excavated in 2017—2018). Acta Historica Universitatis Klaipedensis, XXXVII: Medieval warriors in the Slavic and Baltic area, p. 99-127.
Becker, A. 2006. Die metallbeschlagenen Germanischen Holzheimer der Römischen Kaiserzeit. Jahrbuch des RGZM, 53, s. 345-520.
Bliujiené, A. 1999. Vikingų epochos kuršių papuošalų ornamentika. Vilnius: Diemedzio.
Brøndsted, J. 1936. Danish Inhumation Graves of the Viking Age. A Survey. Acta Archaeologica, 7, p. 81-228.
Dzik, M. 2006. Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w śukowie, pow. Płońsk. Światowit. Supplement Series, P: Prehistory and Middle Ages, XIII. Warszawa: Institute of archaeology Warsaw University.
Edgren, T. 2009. The Viking age in Finland. In: Brink, S., Price, N. (eds.). The Viking World. London; New-York: Routledge, p. 470-484.
Freeden, U., von. 2018. Kleine metallgefasste Daubengefäße — Gedanken zur Tisch- und Speisekultur in der Merowingerzeit. Publikationen der Reiss-Engelhorn-Museen, 85: Mannheimer Geschichtsblätter Sonderveröffentlichung, 11: Von Hammaburg nach Herimundesheim. Festschrift für Ursula Koch, S. 89-100.
Gaerte, W. 1935. Die Schnalle von Schulstein mit arabischer Schrift. Altpreußen. Jahrgang, 1, Heft 2, s. 65-68.
Gall, E. 2015. The archaeological research state of the 9/10—11th centuries in Moldova (Romania). Some thoughts on funerary places and stray finds (axes). Ziridava. Studia archaeologica, 29, р. 313-332.
Garipzanov, I. 2011. Early Christian Scandinavia and the problem of Eastern Influences. Ruthenica, Supplementum 4: Early Christianity on the way from Varangians to the Greeks, p. 17-32.
Gräslund, A.-S. 1980. Birka. IV: The Burial Customs. A study of the graves on Björkö. Stockholm: Almqvist and Wiksell.
Gräslund, A.-S. 1984. Beutel und Taschуn. In: Arwidsson, G. (ed.). Birka. II, 1: Systematische Analysen der Gräberfunde. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, S. 141-154.
Griciuvienė, E., Buza, Z. 2007. Selonians in the 6th—13th centuries. In: The Selonians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 27-85.
Griciuvienė, E., Zeiere, I. 2007. Selonian finds. Import. Trade. In: The Selonians. Baltic Archaeological Exhibition. Catalogue. Vilnius; Riga: Lietuvos nacionalinis muziejus, Latvijas Nacionalais vestures muzejs, p. 244-259.
Griciuvienė, E., Grižas, G. (eds.). 2009. The Curonians. Tribe Culture According to the Burial Data. Baltic archaeological exhibition. Catalogue. Vilnius: Lietuvos nacionalinis muziejus.
Janowski, A. 2011. Early medieval chamber graves on the south coast of the Baltic Sea. Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas, 60: Der Wandel um 1000. Beiträge der Sektion zur slawischen Frühgeschichte der 18. Jahrestagung des Mittel- und Ostdeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Greifswald, 23. bis 27. März 2009, S. 257-267.
Johansson, B. M. 2004. Mollusc Shells in Swedish Archaeology — Occurrence, Significance and Potentials. Lund Archaeological Reuiew, B-9 (2002—2003), p. 89-132.
Kazakevicius, V. 1996. IX—XIII Baltu kalavijai. Vilnius: Alma littera.
Koperkiewicz, A. 2005. Praktyki pogrzebowe z początku II tysiąclecia n. e. na północno-wschodniej rubieży Słowiańszczyzny Zachodniej. Część I Analityczno-syntetyczna. Rozprawa doktorska. Toruń.
Kościelecki, P. 2000. Topografia wyposażenia grobów męskich na staromazowieckich cmentarzyskach z grobami w obudowach kamiennych z XI—XIII wieku. Studia i materiały archeologiczne, 10, s. 55-88.
Krzyszowski, A. 2014. Naczynia ceramiczne i wiaderka klepkowe z wczesnopiastowskiego cmentarzyska w Sowinkach k. Poznania. Acta Archaeologa Lodziensia, 60: Grób w przestrzeni, przestrzeń w grobie. Przestrzenne uwarunkowania w dawnej obrzędowości pogrzebowej, s. 137-158.
Kurasinski, T. 2015. Burials with Buckets in Early Medieval Poland: A Pagan or Christian Custom? Analecta archaeologica ressoviensia, 10, p. 138-198.
Lee, C. 2007. Feasting the dead. Food and Drink in Anglo-Saxon Burial Rituals. Anglo-Saxon Studies, 9. Woodbridge: The Boydell.
Liwoch, R., Müller-Wille, M. 2012. «Druzhina» graves dating to the time around ad 1000 in Pìdgìrcì (Western Ukraine). Archäologisches Korrespondenzblatt, 42, Heft 3, p. 421-438.
Mägi, M. 2002. At the Crossroads of Space and Time. Graves, Changing Societe and Ideology on Saaremaa (Ösel), 9th—13th centuries AD. Tallin: Gotland University College.
Mühlen, B. 1975. Die Kultur der Wikinger in Ostpreussen. Bonner Hefte zur Vorgeschichte, 9. Bonn.
Mugurēvičs, E. 1974. Krustiņveida piekariņi latvijā laikā no 11. līdz 15. gs. Arheoloģija un etnogrāfija, XI: Apcerējumi par latvijas materiālās un garīgās kultūras pieminekļu tipoloģiju un hronoloģiju, s. 220-239.
Nadolski, A. 1954. Studia nad uzbrojeniem polskim w X, XI i XII wieku. Acta archaeologica universitatis Lodziensis, 3. Lodz: Zaklad im. Ossolinskich we Wroclawiu.
Schulze-Dörrlamm, M. 2003. Herkunft und Funktion der dreizipfligen Geweihbehälter des frühen und hohen Mittelalters. Jahrbuch des RGZM, 2, S. 529-557.
Snore, E. 1987. Beteļu kapulauks augšzeme. Arheoloģija un etnogrāfija, XV, s. 68-81.
Snore, E. 1996. Daugavas lībieši doles salā. Arheoloģija un etnogrāfija, XVIII, s. 111-130.
Szatmári, S. 1980. Das Gräberfeld von Oroszlány und seine Stelle in der Frühawarenzeitlichen Metallkunst. Acta Archaeologica Akademiae Scientiarum Hungaricae, XXXII, 1—4, S. 97-116.
Širouchov, R. 2012. Prūsų ir Kuršių kontaktai XI—XIII a. pradžioje archeologijos duomenimis. Daktaro disertacija. Klaipėdos universiteto leidykla. Klaipėda.
Thedéen, S. 2010. Immortal Maidens: The Visual Significance of the Colour White in Girls’ Graves on Viking-Age Gotland. Stockholm Studies in Archaeology, 53: Making Sense of Things. Archaeologies of Sensory Perception, p. 103-120.
Tesch, S. 2007. Cum grano salis — Salt and Prestige. Late Viking age and Early Medieval T-Shaped and Cylindrical Salt Containers. In: Fransson, U., Svedin, M., Bergerbrant, S., Androshchuk, F. (ed.). Cultural interaction between east and west. Archaeology, artefacts and human contacts in northern Europe during the pre- and early history. Stockholm: Stockholms University, p. 227-235.
Tocik, A. 1971. Flachgräberfelder aus dem IX. und X. Jahrhundert in der sudwestslowakei. Slovenska archeologia, XIX, 1, S. 135-276.
Tomková, K. 2013. Urbs Praga und Levý Hradec — von Sklaven zu Fürsten. Soziale Gruppen und Gesellschaftsstrukturen im westslawischen Raum. In: Biermann, F., Kersting, Th. Klammt, A. (eds.). Beiträge der Sektion zur slawischen Frühgeschichte der 20. Jahrestagung des Mittel- und Ostdeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Brandenburg (Havel), 16. bis 18. April 2012. Langenweissbach: Beier & Beran. Archäologische Fachliteratur, S. 43-55.
Thunmark-Nylén, L. 1995. Die Wikingerzeit Gotlands I. Abbildungen der Grabfunde. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie Och Antikvitets Akademien.
Thunmark-Nylén, L. 1998. Die Wikingerzeit Gotlands II. Stockholm. Stockholm: Kungl. Vitterhets Historie Och Antikvitets Akademien.
Tvauri, A. 2012. The Migration period, Pre-Viking age and Viking age in Estonia. Estonian archaeology, 4. Tartu: Tartu University.
Vaska, B. 2016. Artistic Influence or Close Trading Contacts? Latgallian Penannular Brooches and Gotland (the Ninth to Eleventh Century). Archaeologia Baltica, 23, p. 199-207.
Urtāns, V. 1968. Latvijas iedzīvotāju sakari ar slāviem i g. t. otrajā pusē. Arheoloģija un etnogrāfija, VIII, s. 65-85.
Wyss-Giacosa, P. 2008. Die Kaurischnecke «Cypraea moneta» als Kulturobjekt. In: Loetz, F., Steinbrecher, A. (eds.). Sammelsurium der Tiere. Geschichte und Geschichten des Zoologischen Museums der Universität Zürich. Zürich, S. 117-125.
Zeman, J. 1956. Dřevěná vědérka doby římské aotázka jejich dalšího vývoje. Památky archeologické, XLVII, s. 86-104.
Žulkus, V., Klimka, L. 1989. Lietuvos pajurio zemes viduramziais. Vilnius: Mokslas.
Downloads
Published
2022-06-30
How to Cite
Baranov, V. I. ., Ivakin, V. G. ., & Shyroukhov, R. A. . (2022). BURIAL RITE OF THE OSTRIV GRAVEYARD (BY THE RESULTS OF RESCUE EXCAVATION 2017—2018). PART 2. Archaeology and Early History of Ukraine, 43(2(43), 235–264. https://doi.org/10.37445/adiu.2022.02.17
Issue
Section
Articles
