SOURCES FOR THE RECONSTRUCTION OF ADORNMENTS OF THE PEOPLE OF KOMARIV CULTURE
DOI:
https://doi.org/10.37445/adiu.2025.01.03Keywords:
Late Bronze Age, Trzciniec Cultural Cycle, Komariv Culture, accessoriesAbstract
The currently available materials do not allow us to reconstruct the clothing of the people of Komariv culture even hypothetically that does not exclude the possibility of searching the common features of the costume complex and the elements of decoration. The sources of such constructions are mutual occurrence of the adornments in closed assemblages (burials, hoards), its location relative to the skeleton, analysis of the adornments parameters and empirical research.
Comparative rareness of metal decorations in Komariv culture burials, the absence of local sources of raw materials for their production allow us to consider the presence of adornments in burials, especially of such metal-consuming, as pins, bracelets, neck torques, as elements of the festive (wedding, funeral?) decoration of the persons of high social status / rank.
A full set of festive decorations of the northern groups of Komariv culture includes a pin, neck torques and bracelet/bracelets. The most stable combination of large adornments one can observe in Volhynia and Kyiv-Cherkasy groups: pin, neck torques, a pair of multi spiral bracelets (on the wrist) and a pair of bracelets with spiral shields (on the shoulders?) (Ivannia, Kordyshiv, Malopolovetske). In the Galitsia group the bracelets with spiral shields have not been found, the place of multi spiral bracelets is occupied by massive casted bracelets. In this case the festiveness of the complex is emphasized by additional use of three more categories of little adornments (Komariv).
Unlike the main body of forest-steppe Comarovo culture groups, the elite burials of Podillia group create a feeling of «festiveness» of decoration due to using the large number of small adornments, first of all the rings-pendants, pendants and necklaces from amber beads (Hordiivka), which replaced the neck torques (Bar).
References
Antonovich, V. B. 1895. Arkhelogicheskaya karta Kіevskoi gubernіi. Moskva: tipografіya M. G. Volchaninova.
Balaguri, E. A. 2001. Naselenie Verkhnego Potisya v epokhu pozdnei bronzi. Uzhgorod: UzhNU.
Bandrivskyi, M. S. 2014. Kulturno-istorychni protsesy na Prykarpatti i Zakhidnomu Podilli v piznii period epokhy bronzy — na pochatku doby rannoho zaliza. Lviv: Instytut ukrainoznavstva im. I. Krypiakevycha NAN Ukrainy.
Bandrivskyi, M. S., Krushelnytska, L. I. 1998. Osnovni periody rozvytku vysotskoi kultury (za materialamy pokhovalnykh pamiatok). Zapysky naukovoho tovarystva im. Shevchenka, CCXXXV, 193-247.
Bardetskyi, A., Tkach, V. 2012. Pokhovalni pamiatky, vidkryti Yu. F. Shumovskym u 1930-kh rokakh v s. Myrohoshcha Dubenskoho r-nu Rivnenskoi obl.: analiz ta interpretatsiia danykh. Volyno-Podilski arkheolohichni studii, III, s. 153-162.
Berezanskaya, S. S. 1972. Srednii period bronzovogo veka v Severnoi Ukraine. Kiev: Naukova dumka.
Berezanskaya, S. S. 1999. Mogilnik epokhi bronzi Gordeevka na Yuzhnom Buge. Sovetskaya arkheologiya, 4, s. 131-148.
Berezanska, S. S., Hershkovych, Ya. P., Samoliuk, V. O. 1998. Rozkopky kurhaniv tshynetskoi kultury na r. Horyn. Arkheolohichni vidkryttia v Ukraini 1997—1998 rr., s. 53-54.
Berezanska, S. S., Hoshko, T. Yu., Samoliuk, V. O. 2004. Kolektyvne pokhovannia tshynetskoi kultury na r. Horyn. Arkheolohiia, 1, s. 111-125.
Berezanska, S. S., Klochko, V. I. 2011. Hordiivskyi mohylnyk. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 7-113.
Berezanskaya, S. S., Lobai B. I. 1987. Otchyot o raskopkakh mogilnika epokhi bronzi u s. Gordeevka Trostyanetskogo r-na Vinnitskoi obl. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1987/6.
Berezanskaya, S. S., Lobai, B. I. 1988. Otchyot o raskopkakh mogilnika epokhi bronzi u s. Gordeevka Trostyanetskogo r-na Vinnitskoi obl. v 1988 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 1988/5.
Berezanska, S. S., Lobai, B. I. 1994. Kurhannyi mohylnyk bronzovoi doby poblyzu s. Hordiivka na Pivdennomu Buzi (poperednie povidomlennia). Arkheolohiia, 4, s. 148-153.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 1999. Otchyot o raskopkakh kurganoobraznoi nasipi tshinetskoi kulturi bliz g. Netishin Khmelnitskoi oblasti v 1999 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 1999/64.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2002. Otchyot o raskopkakh kurgannoi nasipi IX v urochishche «Kazatskie Mogili» v okrestnostyakh g. Netishin Slavutskogo r-na Rovenskoi obl. v 2002 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2002/21.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2003. Otchyot o raskopkakh, provedyonnikh v 2003 godu v okrestnostyakh g. Netishin Slavutskogo r-na Khmelnitskoi obl. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2003/216.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2004. Otchyot o raskopkakh v 2004 godu v okrestnostyakh s. Polyan Slavutskogo raiona Rovenskoi oblasti. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2004/167.
Berezanska, S. S., Titenko, H. T. 1954. Novi rozkopky pamiatok bilohrudivskoho typu. Arkheolohiia, IX, s. 119-132.
Bobrinskii, A. A. 1887. Kurgani i sluchainie arkheologicheskie nakhodki bliz Smeli. 1. Sankt-Peterburg: Tipografіya M. M. Stasyulevicha.
Bobrinskii, A. A. 1901. Kurgani i sluchainie arkheologicheskie nakhodki bliz Smeli. 3. Sankt-Peterburg: Glavnoe upravlenіe udelov.
Bondar, M. M. 1972. Doslidzhennya Kanivskoї kompleksnoї yekspeditsiї. Arkheolohichni doslidzhennia na Ukraini v 1969 r., s. 87-90.
Vanchugov, V. P. 2008. Drevneishie fibuli Severnogo Prichernomorya. In: Papuci-Wladyka, E. (ed.). Pontika 2006: Recent Research in Northern Black Sea Coast Greek Colonies. Krakow: Jagiellonian University, s. 205-219.
Vasіna, Z. 2003. Ukraiinskyi lіtopys vbrannya. 1. Kyiv: Mystetstvo.
Vynokur, Y, Hutsal, A., Mehei, V. 1995. Doslidzhennia kurhaniv doby bronzy u seli Dorohoshchi na Volyni. Zapysky naukovoho tovarystva im. Shevchenka, CCXXXV, s. 433-465.
Gamchenko, S. S. 1924. Raskopki 1924 g. na Volini Sergeya Gamchenka. NA IA NAN Ukrainy, fond S. S. Hamchenka, N 46-48.
Goncharov, V. K. 1963. Luka-Raikovetskaya. Materiali i issledovaniya po arkheologii SSSR, 108, s. 283-315.
Hoshko, T. Yu. 2011. Metaloobrobka u naselennia Pravoberezhnoi Lisostepovoi Ukrainy za doby piznoi bronzy. Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Hoshko, T., Manichev, V., Pryimachenko, V., Bondarenko, I. 2009. Doslidzhennia kolorovoho metalu doby piznoi bronzy z terytorii Pravoberezhnoi lisostepovoi Ukrayiny. In: Otroshchenko, V. V. (ed.). Vzaiemozviazky kultur epokh bronzy i ranoho zaliza na terytorii Tsentralnoi ta Skhidnoi Yevropy. Kyiv; Lviv: Instytut ukrainoznavstva im I. Krypiakevycha, s. 99-118.
Dergachyov, V. A. 1986. Moldaviya i sosednie territorii v epokhu bronzi (analiz i kharakteristika kulturnikh grupp). Kishinev: Shtiintsa.
Dode, Z. V. 2005. Kostyum kak reprezentatsiya istoriko-kulturnoi realnosti: k voprosu o metode issledovaniya. Strukturno-semioticheskie issledovaniya v arkheologii, 2, s. 305-330.
Ilchyshyn, V. V. 2016. Komarivskyi horyzont bahatosharovoho kurhannoho mohylnyka Kordyshiv VIII na Shumshchyni. Materialy i doslidzhennia z arkheolohii Prykarpattia i Volyni, 20, s. 259-272.
Ilkiv, M. V. 2010. Novi znakhidky epokhy bronzy na Bukovyni. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2, s. 43-49.
Kashuba, M. T. 2011. Rannyaya fibula iz poseleniya kobanskoi kulturi Zmeiskoe i severopontiiskie smichkovie fibuli XI—X vv. do n. e. In: Mamaev, Kh. M. (ed.). Voprosi drevnei i srednevekovoi arkheologii Kavkaza. Moskva: IA RAN, s. 61-78.
Klochko, V. I. 1994. Metallurgicheskoe proizvodstvo v eneolite — bronzovom veke. In: Chernyakov, I. T. (ed.). Remeslo epokhi eneolita—bronzi na Ukraine. Kiev: Naukova dumka, s. 96-132.
Klochko, V. І. 2006. Ozbroyennya ta vіiskova sprava davnogo naselennya Ukrainy (5000—900 rr. do R. Kh). Kyiv: ArtEk.
Klochko, V. I. 2011a. Buzkyi torhovelnyi shliakh. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, 114-132.
Klochko, V. I. 2011b. Novi znakhidky rechei ta kompleksiv hordiivskoho typa na Vinnychyni. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, 250-258.
Klochko, L. S. 1998. Zhenskyi kostium v Pravoberezhnoi Ukrayne po materyalam ukrashenyi tshynetskoi y komarovskoi kultur. In: Kośko, A., Czebreszuk, J. (eds.). «Trzciniec» — system kulturowy czy interkulturowy proces. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 329-336.
Klochko, L. S., Vasyna, Z. O. 2011. Rekonstruktsiia zhinochoho vbrannia za znakhidkamy v pokhovanniakh Hordiivskoho mohylnyka. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 237-249.
Kovpanenko, H. T., Rychkov, M. O. 2004. Kurhany doby bronzy na pivdni Kyivshchyny. Arkheolohiia, 1, s. 60-75.
Kozenkova, V. I. 1982. Tipologiya i khronologicheskaya klassifikatsiya predmetov kobanskoi kulturi. Vostochnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-5, vyp. 3. Moskva: Nauka.
Kozenkova, V. I. 1989. Kobanskaya kultura. Zapadnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-6, vyp. 3. Moskva: Nauka.
Kozenkova, V. I. 1998. Materialnaya osnova bita kobanskikh plemyon. Zapadnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-5, tom 5. Moskva: Nauka.
Kozlovska, V. 1930. Bronzovi prykrasy z davnoho pokhovannia na tereni zapovidnyka im. akad. Zabolotnoho (s. Chobotarka, Tulchynskoi okr.). Khronika arkheolohii ta mystetstva, 2, s. 31-34.
Konduktorova, T. S. 1979. Antropologicheskii tip lyudei komarovsko-tshinetskoi kulturi Ukraini. Voprosi antropologii, 62, s. 44-60.
Kruts, S. I., Litvinova, L. V. 1994. Antropologicheskie materiali iz pogrebenii belogrudovskoi kulturi. In: Yarovoi, Ye. V. (ed.). Drevneishie obshchnosti zemledeltsev i skotovodov Severnogo Prichernomorya. V tys. do n. e. — V v. n. e. Tiraspol: Arkheologiya, s. 124-125.
Krushelnytska, L. I. 1985. Vzaiemozviazky naselennia Prykarpattia i Volyni z plemenamy Skhidnoi i Tsentralnoi Yevropy (rubizh epokh bronzy i zaliza). Kyiv: Naukova dumka.
Kupriyanova, Ye. V. 2008. Ten zhenshchini: zhenskii kostyum epokhi bronzi kak «tekst» (po materialam nekropolei Yuzhnogo Zauralya i Kazakhstana). Chelyabinsk: Avto Graf.
Kurinnyi, P. 1926. Doslidzhennia Bilohrudivskoho mohylnyka. Korotke zvidomlennia Vseukrainskoho arkheolohichnoho komitetu za arkheolohichni doslidy roku 1925, s. 74—80.
Kushtan, D. P. 2013. Pivden Lisostepovoho Podniprovia za doby piznoi bronzy. Arkheolohichnyi almanakh, 29. Donetsk: Donbas.
Kushtan, D. P. 2020. Shche raz pro Starosilskyi skarb doby piznoi bronzy z Cherkashchyny. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 4 (37), s. 340-347.
Lahodovska, O. F. 1948. Voitsekhivskyi mohylnyk bronzovoi doby na Volyni. Arkheolohiia, II, s. 62-77.
Lahodovska, O. F., Zakharuk, Yu. M. 1956. Novi doslidzhennia Voitsekhivskoho mohylnyka. Arkheolohichni pamiatky URSR, VI, s. 69-74.
Litvinova, L. V. 2001. Naselenie Srednego Podneprovya v epokhu pozdnei bronzi (po materialam mogilnika Malopolovetskoe-3). In: Lysenko, S. D. (ed.). Etnokulturni protsesy u Serednomu Podniprovi za materialamy arkheolohichnykh doslidzhen. Kyiv: Tovarystvo «Znannia» Ukrainy, s. 10-12.
Lytvynova, L. V. 2011. Paleoantropolohichni materialy z Hordiivskoho mohylnyka. In.: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 259-269.
Litvinova, L. V., Lisenko, S. D. 2012. Novii antropologicheskii material iz Voitsekhovskogo mogilnika. In: Alyokshin, V. A. (ed.). Kulturi stepnoi Yevrazii i ikh vzaimodeistvie s drevnimi tsivilizatsiyami. 1. Sankt-Peterburg: IIMK RAN, Periferiya, s. 94-97.
Lobai, B. I. 1986. Nauchnii otchyot o rabote arkheologicheskoi ekspeditsii Vinnitskogo kraevedcheskogo muzeya v 1986 g. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, № 1986/147.
Lysenko, S. D. 1999. Do rekonstruktsii zhinochoho vbrannia starodavnoho naselennia kraiu doby bronzy (za materialamy rozkopok mohylnyka Malopolovetske-3). Pres-muzei, 8—9, s. 93-95.
Lysenko, S. D. 2005a. Dlinnie plastini okovki epokhi pozdnei bronzi. Kliuchnieva, I. M. (ed.). Problemy doslidzhennia pamiatok arkheolohii Skhidnoi Ukrainy. Kyiv: Shliakh, s. 101-103.
Lysenko, S. D. 2005b. Absolyutnaya khronologiya vostochnogo massiva tshinetskogo kulturnogo kruga. In: Vasilenko, A. I. (ed.). Problemi epokhi bronzi Velikoi Stepi. Lugansk: Globus, s. 37-60.
Lysenko, S. D. 2007. Dinamika razvitiya tshinetskogo kulturnogo kruga na granitse Pravoberezhnoi lesostepi i Polesya. In: Bakalarska, L. (ed.). Wspуlnota dziedzictwa archeologicznego ziem Ukrainy i Polski. Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, s. 341-389.
Lysenko, S. D. 2012. Tshinetskii kulturnii krug i problemi perekhoda k rannemu zheleznomu veku v Severnoi Ukraine. Rossiiskii arkheologicheskii yezhegodnik, 2, s. 263-275.
Lysenko, S. D. 2013. Tshynetske kulturne kolo. In: Smolii, V. A. (ed.). Entsyklopediia Istorii Ukrainy: u 10 tomakh. 10: T—Ia. Kyiv: Naukova dumka, s. 188-190.
Lysenko, S. D. 2015a. Mogilnik Kozarovichi epokhi pozdnei bronzi. In: Diachenko, O. V. (ed.). Kukuten-trypilskyi kulturnyi kompleks ta yoho susidy. Lviv: Astroliabiia, s. 463-474.
Lysenko, S. D. 2015b. K voprosu o kulturnoi prinadlezhnosti Gordeevskogo mogilnika. Stratum plus, 2, s. 207-230.
Lysenko, S. D. 2015c. Demembratsiya v pogrebalnom obryade komarovskoi kulturi. In: Tokareva, Ye. P. (ed.). Drevnie kulti, obryadi, rituali: pamyatniki i praktiki. Sbornik nauchnikh statei. I. Zimovniki: Zimovnikovskii kraevedcheskii muzei, s. 74-100.
Lysenko, S. D. 2017. Tshinetskii kulturnii krug — svyazuyushchee zveno mezhdu Baltiiskim i Chernomorskim regionami v epokhu pozdnei bronzi (2 tis. do n. e.). Materiali po arkheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Krima, 9, s. 23-66.
Lysenko, S. D. 2019. Materiali komarovskoi i sosnitskoi kultur v ekspozitsii Arkheologicheskogo muzeya Instituta arkheologii NAN Ukraini. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 3 (32), s. 49-62.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2001. Issledovaniya na mogilnike Malopolovetskoe-3 v 2000 g. Arkheolohichni vidkryttia v Ukraini 1999—2000 rr., s. 147-159.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2011. Vklad S. S. Gamchenko v izuchenie pamyatnikov tshinetskogo kulturnogo kruga. In: Platonova, N. I. (ed.). Istoriya arkheologii: lichnosti i shkoli. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriya, s. 217-230.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2017. Kurganopodobnie vozvisheniya s territorii Voitsekhovskogo mogilnika (po rezultatam issledovanii 2013 g.). Novoe proshloe, 4, s. 264-285.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2018. Kurgannaya gruppa 3 Voitsekhovskogo mogilnika (po rezultatam issledovanii 2011—2012 gg.). In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum, s. 89-112.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2021. Kompleks metallicheskikh izdelii zavershayushchego etapa epokhi pozdnei bronzi s territorii Voitsekhovskogo mogilnika. Stratum plus, 2, s. 339-360.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2024. Spiralni pidvisky tshynetskoho kulturnoho kola typu Lubna—Chornohorodka. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (50), s. 40-53.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S., Yakubenko, Ye. A. 2008. Bulavki-zhezli iz sobraniya Natsionalnogo muzeya istorii Ukraini. In: Savinov, D. G. (ed.). Sluchainie nakhodki: khronologiya, atributatsiya, istoriko-kulturnii kontekst. Sankt-Peterburg: SPbGU, s. 61-65.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S., Didenko, S. V., Yakubenko, Ye. A. 2005. Bronzovie ukrasheniya epokhi pozdnei bronzi — nachala rannego zheleznogo veka iz fondov Natsionalnogo muzeya istorii Ukraini. Iv: Lysenko, S. D. (ed.). Problemy arkheolohii Serednoho Podniprovia. Kyiv; Fastiv: FDKM, s. 152-200.
Lysenko S. D., Shklyarevskii Ye. I., Razumov S. N., Lysenko S. S. 2015. Kurgannii mogilnik komarovskoi kulturi u s. Bukovna (rezultati issledovanii 2010—2013 gg.). Materiali po arkheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Krima, 7, s. 11-49.
Lysenko, S. S. 2002. Podveski belogrudovskogo tipa. In: Strokova, L. V. (eds.). Muzeini chytannia (materialy naukovoi konferentsii, hruden 2001 r.). Kyiv: MIKU, s. 116-125.
Lysenko, S. S. 2003. K voprosu o rekonstruktsii pogrebalnogo ubranstva epokhi pozdnei bronzi na territorii Ukraini. In: Shishlina, N. I. (ed.). Chteniya, posvyashchennie 100-letiyu deyatelnosti Vasiliya Alekseevicha Gorodtsova v Gosudarstvennom Istoricheskom muzee. 1. Moskva: GIM, s. 150-152.
Lysenko, S. S. 2005a. Ukrasheniya epokhi pozdnei bronzi Ukraini. Arkheolohichni dolidzhennia v Ukrainyi 2003—2004 rr., s. 348-355.
Lysenko, S. S. 2005b. Grivni, brasleti i perstni so spiralnimi shchitkami s territorii Ukraini. In: Vasilenko, A. I. (ed.). Problemi epokhi bronzi Velikoi Stepi. Lugansk: Globus, s. 25-36.
Lysenko, S. S. 2012. Rekonstruktsiya pogrebalnogo ubranstva bronzovogo veka. In: Konvaliuk, N. V. (ed.). Arkheolohichni doslidzhennia na Kyivshchyni. Trypillia: Kyivskyi oblasnyi arkheolohichnyi muzei, s. 21-30.
Lysenko, S. S. 2018. Bulavki s plastinchatoi golovkoi epokhi pozdnei bronzi s territorii Ukraini. In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum plus, 125-133.
Lysenko, S. S. 2021. Ukrasheniya naseleniya Severnogo Prichernomorya epokhi pozdnei bronzi. Kishinyov; Kiev: Stratum plus.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2012. Eksperimentalnie issledovaniya brasletov i griven so spiralnimi shchitkami dlya opredeleniya ikh mesta v ubranstve. In: Kliuchnieva, I. M. (ed.) Problemy doslidzhennia pamiatok arkheolohii Skhidnoi Ukrainy. Luhansk: Luhanskyi oblasnyi kraieznavchyi muzei, s. 272-277.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2014. Nekotorie aspekti rekonstruktsii drevnego kostyuma i ubranstva. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (13), s. 107-119.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2015. Novii klad komarovskoi kulturi na Kievshchine. Materiali po arkheologii Severnogo Prichernomorya, 13, s. 195-206.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2017. Eksperimentalnie issledovaniya sposoba nosheniya nekotorikh ukrashenii komarovskoi kulturi. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (22), s. 190-203.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2018. Dvuspiralnie fibuli komarovskoi kulturi. In: Bruyako, I. V. (ed.). Narodi i kulturi Nizhnego Dunaya v Drevnosti. Odessa: Irbis, s. 107-116.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2019. Bulavki s petelchatoi golovkoi epokhi pozdnei bronzi. Materiali po arkheologii Severnogo Prichernomorya, 14, s. 161-181.
Makarevych, M. L. 1940. Arkheolohichni doslidzhennia v s. Bilyi Kamin. In: Yachmenov, M. I. (ed.). Trypilska kultura. I. Kyiv: AN URSR, s. 453-475.
Makarovich, P., Kochkin, I., Niebieshchanski, Ya., Romanishyn, Ya., Tsvalinski, M., Staniuk, R., Lieponka, H., Hildebrandt-Radke, I., Panakhyd, H., Boltryk, Yu., Rud, V., Vavrusievich, A., Tkachuk, T., Skshynietski, R., Bahyrych, Ts. 2016. Kataloh kurhannykh mohylnykiv komarivskoi kultury v baseini Verkhnoho Dnistra (kolyshnie Stanislavske voievodstvo). Poznan; Kyiv; Ivano-Frankivsk (elektronna knyha). URL: https://jakubnowosad.com/katalogua/. Data zvernennia 11.07.2023.
Markus, I., Okhrimenko, H. 2005. Paleometalevi vyroby. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fittske. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, s. 315-345.
Markus, I. Ya., Okhrimenko, H. V. 2010. Ozbroiennia ta znariaddia pratsi naselennia Zakhidnoi Volyni IV—II tys. do R. Kh. Navchalnyi posibnyk. Lutsk: Volynska oblasna drukarnia.
Okhrimenko, H., Markus, I. 2005. Pamiatky skhidnotshynetskoi kultury na Volyni. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fittske. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, s. 448-486.
Panchenko, K. I. 2017. Doslidzhennia pamiatky skifskoho chasu bilia s. Zalomy na Kirovohradshchyni. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (23), s. 335-339.
Petrenko, V. G. 1978. Ukrasheniya Skifii VII—III vv. do n. e. Svod arkheologicheskikh istochnikov, D4-5. Moskva: Nauka.
Pyvovarov, S., Ilkiv, M. 2009. Novi znakhidky skarbiv epokhy bronzy — ranoho zaliza na terytorii Zakhidnoi Ukrainy. In: Otroshchenko, V. V. (ed.). Vzaiemozviazky kultur epokh bronzy i ranoho zaliza na terytorii Tsentralnoi ta Skhidnoi Yevropy. Kyiv; Lviv: Instytut ukrainoznavstva im I. Krypiakevycha, s. 89-98.
Rabinovich, M. G. (ed.). 1986. Drevnyaya odezhda narodov Vostochnoi Yevropi. Moskva: Nauka.
Rudynskyi, M. Ya. 1928. Arkheolohichni zbirky Poltavskoho muzeiu. In: Benderovskyi, V., Ryzhenko, Ya., Havrylenko, M. (eds.). Zbirnyk prysviachenyi 35-richchu muzeiu. I. Poltava: Poltavskyi derzhavnyi muzei im. V. H. Korolenka, s. 29-62.
Rybalova, V. D. 1961. K voprosu o khronologii nekotorikh grupp pamyatnikov epokhi bronzi i rannego zheleza na Ukraine. Arkheologicheskii sbornik gosudarstvennogo Ermitazha, 2, s. 9-25.
Svieshnikov, I. K. 1966. Zvit z roboty Volynskoi arkheolohichnoi ekspedytsii v 1966 r. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1966/72.
Svieshnikov, I. K. 1967. Zvit z roboty Zakhidno-podilskoi arkheolohichnoi ekspedytsii v 1967 r. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1967/52.
Sveshnikov, I. K. 1968. Bogatie pogrebeniya komarovskoi kulturi u s. Ivanya Rovenskoi oblasti. Sovetskaya arzeologiya, 2, s. 159-168.
Svieshnikov, I. K. 1974. Istoriia naselennia Peredkarpattia, Podillia i Volyni v kintsi III — na pochatku II tysiacholittia do nashoi ery. Kyiv: Naukova dumka.
Sveshnikov, I. K. 1990. Srednii period bronzovogo veka Prikarpatya i Volini. Tshinetsko-komarovskaya kultura. In: Chernish, A. P. (ed.). Arkheologiya Prikarpatya, Volini i Zakarpatya (eneolit, bronza i rannee zhelezo). Kiev: Naukova dumka, s. 78-88.
Seheda, S. P. 2001. Antropolohichnyi sklad ukrainskoho narodu: etnohenetychnyi aspekt. Kyiv: Vydavnytstvo im. Oleny Telihy.
Sinika, V. S., Telnov, N. P. 2018. Skifskii kurgan 116 pervoi polovini III v. do n. e. u s. Glinoe. In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum plus, s. 223-266.
Smirnov, Yu. A. 1997. Morfologiya prednamerennogo pogrebeniya. Moskva: Vostochnaya literatura.
Telegin, D. Ya. 1982. Staroselskii klad pozdnei bronzi iz Cherkasskoi oblasti. Sovetskaya arkheologiya, 1, s. 222-224.
Terenozhkin, A. I. 1957. Srednee Podneprove v nachale zheleznogo veka. Sovetskaya arkheologiya, 2, 47-63.
Terenozhkin, A. I. 1961. Predskifskii period na Dneprovskom Pravoberezhe. Kiev: AN USSR.
Fitzke, Ya. 2005 (1938). Tsohorichni arkheolohichni doslidzhennia na Volyni. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fitzke. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, 99-100.
Chernikh, Ye. N. 1976. Drevnyaya metalloobrabotka na yugo-zapade SSSR. Moskva: Nauka.
Shyshkin, R. H., Lysenko, S. D. 1996. Pokhovannia skhidnotshynetskoi kultury poblyzu s. Malopolovetske. Arkheolohiia, 1, s. 146-150.
Iahodynska M., Ilchyshyn V. 2020. Doslidzhennia mohylnyka bilia s. Kordyshiv. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2019 r., s. 274-277.
Yatsenko, S. A. 2006. Kostyum drevnei Yevrazii: iranoyazichnie narodi. Moskav: Vostochnaya literatura.
Berezanskaja, S. S, Klocko, V. I. 1998. Das Graberfeld von Hordeevka. Archäologie in Eurasien, 5. Rahden: Marie Leidorf.
Cavruc, V., Dumitroaia, G. (eds.) 2001. Cultura Costişa in contextul epocii bronzului din România. Piatra-Neamţ: Constantin Matasă.
Cynkałowski, A. 1961. Materiały do pradziejów Wołynia i Polesia Wołyńskiego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Archeologiczne.
Fitzke, J. 1938. Tegoroczne badania archeologiczne na Wołyniu. Z otchłani wiekуw, XIII, s. 125-128.
Florescu, M. 1970. Probleme de la civilization de Costisa a la lumiere du sontago de Borlesti. Dacia, 14, p. 51-81.
Gуrski, J., Lysenko, S., Makarowicz, P. 2003. Radiocarbon chronology of the Trzciniec Cultural Circle between the Vistula and Dnieper basins. Baltic-pontic studies, 12, p. 253-306.
Kirkor, A. H. 1878. Sprawozdanie i wykaz zabitków złoźonych w Akademii Umiejętności z wycieczki archeologiczno-antropologicznéj w roku 1877. Zbiór wiadomości do Antropologii krajowéj, II, s. 3-18.
Kostrzewski, J. 1924. Z badan nad osadnictwem wczesnej i srodkowej epoki bronzowej na ziemiach polskich. Przeglad archeologiczni, II, 2 (Rok 1923), s. 161-218.
Kostrzewski, J. 1927. Przyczynki do epoki brazowej na Wolyniu. Przeglad archeologiczni, III, 2 (Rok 1926), s. 111-115.
Kozłowski, L. 1928. Wczesna, starsza i spodkowa epoka bronzu w Polsce. Lwow: Towarzystwo Naukowe we Lwowie.
Makarowicz, P. 2010. Trzciniecki krąg kulturowy — wspόlnota pogranicza Wschodu i Zachodu Europy. Poznan: wydawnictwo Poznańskie.
Makarowicz, P. 2019. Dom zmarlych z kurhanu 6 w Bukivnej. Z badań nad architekturą podkurhanową w gornodniestrzańskiej enklawie kultury komarowskiej. W: Szmyt, M. (ed.). Vir Bimaris. Od kujawskiego matecznika do stepуw nadczarnomorskich. Poznań; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, s. 737-753.
Makarowicz P., Lysenko S. D., Koćkin I. T. 2013. Kurhany z epoki brązu nad Górnym Dniestrem — polsko-ukraińskie projekty badawcze. Folia praehistorika poznaniensia, XVIII, s. 151-176.
Makarowicz, P., Goslar, T., Niebieszczański, J., Cwaliński, M., Kochkin, I. T., Romaniszyn, J., Lysenko, S. D., Ważny, T. 2018. Middle Bronze Age societies and barrow line chronology. A case study from the Bukivna «necropolis», Upper Dniester Basin, Ukraine. Journal of Archaeological Science, 95, July 2018, p. 40-51.
Makarowicz, P., Goslar, T., Szczepanek, A., Yahodynska, M., Ilchyshyn, V., Kozak, A., Romaniszyn, J., Niebieszczański, J., Rud, V., Pospieszny, L. 2024. Barrow Necropolis from the 3rd and 2nd Millennia BC in Western Ukraine. A Bayesian Modeling and Isotopic Study. Radiocarbon, 2, p. 326-340.
Miśkiewicz, J. 1978. Kultura Trzciniecka. In: Hensel, W. (ed.). Prahistoria Ziem Polskich. III. Wroclaw; Warczawa; Krakуw; Gdansk: PAN, s. 173-196.
Mozsolics, A. 1967. Bronzefunde des Karpatenbeckens. Depotfundhorizonta von Hajdusбmson und Kosziderpodlбs. Budapest: Akadémiai kiadу.
Müller-Karpe, H. 1980. Bronzezeit (Dritter teilband, tafeln). Handbuch der vorgeschichte IV. Munchen: C. H. Beck.
Petrescu-Dîmboviţa, M. 1977. Depozitele de bronzuri din Romвnia. Bucureşti: Academia Republicii Socialiste Romвnia.
Rogozińska, R. 1959. Cmentarzysko kultury komarowskiej w Bukownie. Materialy Archeologiczne, I, s. 97-114.
Siwkόwna, I. 1938. Tymczasowe wyniki badań terenowch w Bukόnej, pow. Tłumacki. Z otchtani wiekόw, XIII, s. 67-70.
Sulimirski T. 1936. Cmentarzysco kurkhanove w Komarowie kolo Halicza i kultura komarowska. Sprawozdania Polskiej Akademii Umijetnosci, XLI, 9, s. 273-277.
Sulimirski, T. 1968. Corded ware and globular amphorae North-East of the Carpathians. London: Athlone.
Swiesznikow, I. K. 1967. Kultura komarowska. Archeologia Polski, 12, 1, s. 39-107.
Węgrzynowicz, T. 2001. Zabytki z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza z Ukrainy i Białorusi w zbiorach Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczn w Warszawie.
Wels-Weyrauch, U. 1978. Die Anhanger und Halsringe in Sudwestdeutschland und Nordbayern. Prahistoriche Bronzefunde, XI, 1. Munchen: C. H. Beck.
Wels-Weyrauch, U. 1991. Die Anhanger in Sudbauern. Prahistoriche Bronzefunde, XI, 5. Stuttgart: F. Steiner.
Balaguri, E. A. 2001. Naselenie Verkhnego Potisya v epokhu pozdnei bronzi. Uzhgorod: UzhNU.
Bandrivskyi, M. S. 2014. Kulturno-istorychni protsesy na Prykarpatti i Zakhidnomu Podilli v piznii period epokhy bronzy — na pochatku doby rannoho zaliza. Lviv: Instytut ukrainoznavstva im. I. Krypiakevycha NAN Ukrainy.
Bandrivskyi, M. S., Krushelnytska, L. I. 1998. Osnovni periody rozvytku vysotskoi kultury (za materialamy pokhovalnykh pamiatok). Zapysky naukovoho tovarystva im. Shevchenka, CCXXXV, 193-247.
Bardetskyi, A., Tkach, V. 2012. Pokhovalni pamiatky, vidkryti Yu. F. Shumovskym u 1930-kh rokakh v s. Myrohoshcha Dubenskoho r-nu Rivnenskoi obl.: analiz ta interpretatsiia danykh. Volyno-Podilski arkheolohichni studii, III, s. 153-162.
Berezanskaya, S. S. 1972. Srednii period bronzovogo veka v Severnoi Ukraine. Kiev: Naukova dumka.
Berezanskaya, S. S. 1999. Mogilnik epokhi bronzi Gordeevka na Yuzhnom Buge. Sovetskaya arkheologiya, 4, s. 131-148.
Berezanska, S. S., Hershkovych, Ya. P., Samoliuk, V. O. 1998. Rozkopky kurhaniv tshynetskoi kultury na r. Horyn. Arkheolohichni vidkryttia v Ukraini 1997—1998 rr., s. 53-54.
Berezanska, S. S., Hoshko, T. Yu., Samoliuk, V. O. 2004. Kolektyvne pokhovannia tshynetskoi kultury na r. Horyn. Arkheolohiia, 1, s. 111-125.
Berezanska, S. S., Klochko, V. I. 2011. Hordiivskyi mohylnyk. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 7-113.
Berezanskaya, S. S., Lobai B. I. 1987. Otchyot o raskopkakh mogilnika epokhi bronzi u s. Gordeevka Trostyanetskogo r-na Vinnitskoi obl. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1987/6.
Berezanskaya, S. S., Lobai, B. I. 1988. Otchyot o raskopkakh mogilnika epokhi bronzi u s. Gordeevka Trostyanetskogo r-na Vinnitskoi obl. v 1988 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 1988/5.
Berezanska, S. S., Lobai, B. I. 1994. Kurhannyi mohylnyk bronzovoi doby poblyzu s. Hordiivka na Pivdennomu Buzi (poperednie povidomlennia). Arkheolohiia, 4, s. 148-153.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 1999. Otchyot o raskopkakh kurganoobraznoi nasipi tshinetskoi kulturi bliz g. Netishin Khmelnitskoi oblasti v 1999 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 1999/64.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2002. Otchyot o raskopkakh kurgannoi nasipi IX v urochishche «Kazatskie Mogili» v okrestnostyakh g. Netishin Slavutskogo r-na Rovenskoi obl. v 2002 g. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2002/21.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2003. Otchyot o raskopkakh, provedyonnikh v 2003 godu v okrestnostyakh g. Netishin Slavutskogo r-na Khmelnitskoi obl. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2003/216.
Berezanskaya, S. S., Samolyuk, V. A. 2004. Otchyot o raskopkakh v 2004 godu v okrestnostyakh s. Polyan Slavutskogo raiona Rovenskoi oblasti. NA ІA NAN Ukrainy, f. 64, 2004/167.
Berezanska, S. S., Titenko, H. T. 1954. Novi rozkopky pamiatok bilohrudivskoho typu. Arkheolohiia, IX, s. 119-132.
Bobrinskii, A. A. 1887. Kurgani i sluchainie arkheologicheskie nakhodki bliz Smeli. 1. Sankt-Peterburg: Tipografіya M. M. Stasyulevicha.
Bobrinskii, A. A. 1901. Kurgani i sluchainie arkheologicheskie nakhodki bliz Smeli. 3. Sankt-Peterburg: Glavnoe upravlenіe udelov.
Bondar, M. M. 1972. Doslidzhennya Kanivskoї kompleksnoї yekspeditsiї. Arkheolohichni doslidzhennia na Ukraini v 1969 r., s. 87-90.
Vanchugov, V. P. 2008. Drevneishie fibuli Severnogo Prichernomorya. In: Papuci-Wladyka, E. (ed.). Pontika 2006: Recent Research in Northern Black Sea Coast Greek Colonies. Krakow: Jagiellonian University, s. 205-219.
Vasіna, Z. 2003. Ukraiinskyi lіtopys vbrannya. 1. Kyiv: Mystetstvo.
Vynokur, Y, Hutsal, A., Mehei, V. 1995. Doslidzhennia kurhaniv doby bronzy u seli Dorohoshchi na Volyni. Zapysky naukovoho tovarystva im. Shevchenka, CCXXXV, s. 433-465.
Gamchenko, S. S. 1924. Raskopki 1924 g. na Volini Sergeya Gamchenka. NA IA NAN Ukrainy, fond S. S. Hamchenka, N 46-48.
Goncharov, V. K. 1963. Luka-Raikovetskaya. Materiali i issledovaniya po arkheologii SSSR, 108, s. 283-315.
Hoshko, T. Yu. 2011. Metaloobrobka u naselennia Pravoberezhnoi Lisostepovoi Ukrainy za doby piznoi bronzy. Kyiv: IA NAN Ukrainy.
Hoshko, T., Manichev, V., Pryimachenko, V., Bondarenko, I. 2009. Doslidzhennia kolorovoho metalu doby piznoi bronzy z terytorii Pravoberezhnoi lisostepovoi Ukrayiny. In: Otroshchenko, V. V. (ed.). Vzaiemozviazky kultur epokh bronzy i ranoho zaliza na terytorii Tsentralnoi ta Skhidnoi Yevropy. Kyiv; Lviv: Instytut ukrainoznavstva im I. Krypiakevycha, s. 99-118.
Dergachyov, V. A. 1986. Moldaviya i sosednie territorii v epokhu bronzi (analiz i kharakteristika kulturnikh grupp). Kishinev: Shtiintsa.
Dode, Z. V. 2005. Kostyum kak reprezentatsiya istoriko-kulturnoi realnosti: k voprosu o metode issledovaniya. Strukturno-semioticheskie issledovaniya v arkheologii, 2, s. 305-330.
Ilchyshyn, V. V. 2016. Komarivskyi horyzont bahatosharovoho kurhannoho mohylnyka Kordyshiv VIII na Shumshchyni. Materialy i doslidzhennia z arkheolohii Prykarpattia i Volyni, 20, s. 259-272.
Ilkiv, M. V. 2010. Novi znakhidky epokhy bronzy na Bukovyni. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2, s. 43-49.
Kashuba, M. T. 2011. Rannyaya fibula iz poseleniya kobanskoi kulturi Zmeiskoe i severopontiiskie smichkovie fibuli XI—X vv. do n. e. In: Mamaev, Kh. M. (ed.). Voprosi drevnei i srednevekovoi arkheologii Kavkaza. Moskva: IA RAN, s. 61-78.
Klochko, V. I. 1994. Metallurgicheskoe proizvodstvo v eneolite — bronzovom veke. In: Chernyakov, I. T. (ed.). Remeslo epokhi eneolita—bronzi na Ukraine. Kiev: Naukova dumka, s. 96-132.
Klochko, V. І. 2006. Ozbroyennya ta vіiskova sprava davnogo naselennya Ukrainy (5000—900 rr. do R. Kh). Kyiv: ArtEk.
Klochko, V. I. 2011a. Buzkyi torhovelnyi shliakh. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, 114-132.
Klochko, V. I. 2011b. Novi znakhidky rechei ta kompleksiv hordiivskoho typa na Vinnychyni. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, 250-258.
Klochko, L. S. 1998. Zhenskyi kostium v Pravoberezhnoi Ukrayne po materyalam ukrashenyi tshynetskoi y komarovskoi kultur. In: Kośko, A., Czebreszuk, J. (eds.). «Trzciniec» — system kulturowy czy interkulturowy proces. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 329-336.
Klochko, L. S., Vasyna, Z. O. 2011. Rekonstruktsiia zhinochoho vbrannia za znakhidkamy v pokhovanniakh Hordiivskoho mohylnyka. In: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 237-249.
Kovpanenko, H. T., Rychkov, M. O. 2004. Kurhany doby bronzy na pivdni Kyivshchyny. Arkheolohiia, 1, s. 60-75.
Kozenkova, V. I. 1982. Tipologiya i khronologicheskaya klassifikatsiya predmetov kobanskoi kulturi. Vostochnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-5, vyp. 3. Moskva: Nauka.
Kozenkova, V. I. 1989. Kobanskaya kultura. Zapadnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-6, vyp. 3. Moskva: Nauka.
Kozenkova, V. I. 1998. Materialnaya osnova bita kobanskikh plemyon. Zapadnii variant. Svod arkheologicheskikh istochnikov, V2-5, tom 5. Moskva: Nauka.
Kozlovska, V. 1930. Bronzovi prykrasy z davnoho pokhovannia na tereni zapovidnyka im. akad. Zabolotnoho (s. Chobotarka, Tulchynskoi okr.). Khronika arkheolohii ta mystetstva, 2, s. 31-34.
Konduktorova, T. S. 1979. Antropologicheskii tip lyudei komarovsko-tshinetskoi kulturi Ukraini. Voprosi antropologii, 62, s. 44-60.
Kruts, S. I., Litvinova, L. V. 1994. Antropologicheskie materiali iz pogrebenii belogrudovskoi kulturi. In: Yarovoi, Ye. V. (ed.). Drevneishie obshchnosti zemledeltsev i skotovodov Severnogo Prichernomorya. V tys. do n. e. — V v. n. e. Tiraspol: Arkheologiya, s. 124-125.
Krushelnytska, L. I. 1985. Vzaiemozviazky naselennia Prykarpattia i Volyni z plemenamy Skhidnoi i Tsentralnoi Yevropy (rubizh epokh bronzy i zaliza). Kyiv: Naukova dumka.
Kupriyanova, Ye. V. 2008. Ten zhenshchini: zhenskii kostyum epokhi bronzi kak «tekst» (po materialam nekropolei Yuzhnogo Zauralya i Kazakhstana). Chelyabinsk: Avto Graf.
Kurinnyi, P. 1926. Doslidzhennia Bilohrudivskoho mohylnyka. Korotke zvidomlennia Vseukrainskoho arkheolohichnoho komitetu za arkheolohichni doslidy roku 1925, s. 74—80.
Kushtan, D. P. 2013. Pivden Lisostepovoho Podniprovia za doby piznoi bronzy. Arkheolohichnyi almanakh, 29. Donetsk: Donbas.
Kushtan, D. P. 2020. Shche raz pro Starosilskyi skarb doby piznoi bronzy z Cherkashchyny. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 4 (37), s. 340-347.
Lahodovska, O. F. 1948. Voitsekhivskyi mohylnyk bronzovoi doby na Volyni. Arkheolohiia, II, s. 62-77.
Lahodovska, O. F., Zakharuk, Yu. M. 1956. Novi doslidzhennia Voitsekhivskoho mohylnyka. Arkheolohichni pamiatky URSR, VI, s. 69-74.
Litvinova, L. V. 2001. Naselenie Srednego Podneprovya v epokhu pozdnei bronzi (po materialam mogilnika Malopolovetskoe-3). In: Lysenko, S. D. (ed.). Etnokulturni protsesy u Serednomu Podniprovi za materialamy arkheolohichnykh doslidzhen. Kyiv: Tovarystvo «Znannia» Ukrainy, s. 10-12.
Lytvynova, L. V. 2011. Paleoantropolohichni materialy z Hordiivskoho mohylnyka. In.: Klochko, V. I. (ed.). Hordiivskyi mohylnyk. Vinnytsia: VOKM, s. 259-269.
Litvinova, L. V., Lisenko, S. D. 2012. Novii antropologicheskii material iz Voitsekhovskogo mogilnika. In: Alyokshin, V. A. (ed.). Kulturi stepnoi Yevrazii i ikh vzaimodeistvie s drevnimi tsivilizatsiyami. 1. Sankt-Peterburg: IIMK RAN, Periferiya, s. 94-97.
Lobai, B. I. 1986. Nauchnii otchyot o rabote arkheologicheskoi ekspeditsii Vinnitskogo kraevedcheskogo muzeya v 1986 g. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, № 1986/147.
Lysenko, S. D. 1999. Do rekonstruktsii zhinochoho vbrannia starodavnoho naselennia kraiu doby bronzy (za materialamy rozkopok mohylnyka Malopolovetske-3). Pres-muzei, 8—9, s. 93-95.
Lysenko, S. D. 2005a. Dlinnie plastini okovki epokhi pozdnei bronzi. Kliuchnieva, I. M. (ed.). Problemy doslidzhennia pamiatok arkheolohii Skhidnoi Ukrainy. Kyiv: Shliakh, s. 101-103.
Lysenko, S. D. 2005b. Absolyutnaya khronologiya vostochnogo massiva tshinetskogo kulturnogo kruga. In: Vasilenko, A. I. (ed.). Problemi epokhi bronzi Velikoi Stepi. Lugansk: Globus, s. 37-60.
Lysenko, S. D. 2007. Dinamika razvitiya tshinetskogo kulturnogo kruga na granitse Pravoberezhnoi lesostepi i Polesya. In: Bakalarska, L. (ed.). Wspуlnota dziedzictwa archeologicznego ziem Ukrainy i Polski. Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, s. 341-389.
Lysenko, S. D. 2012. Tshinetskii kulturnii krug i problemi perekhoda k rannemu zheleznomu veku v Severnoi Ukraine. Rossiiskii arkheologicheskii yezhegodnik, 2, s. 263-275.
Lysenko, S. D. 2013. Tshynetske kulturne kolo. In: Smolii, V. A. (ed.). Entsyklopediia Istorii Ukrainy: u 10 tomakh. 10: T—Ia. Kyiv: Naukova dumka, s. 188-190.
Lysenko, S. D. 2015a. Mogilnik Kozarovichi epokhi pozdnei bronzi. In: Diachenko, O. V. (ed.). Kukuten-trypilskyi kulturnyi kompleks ta yoho susidy. Lviv: Astroliabiia, s. 463-474.
Lysenko, S. D. 2015b. K voprosu o kulturnoi prinadlezhnosti Gordeevskogo mogilnika. Stratum plus, 2, s. 207-230.
Lysenko, S. D. 2015c. Demembratsiya v pogrebalnom obryade komarovskoi kulturi. In: Tokareva, Ye. P. (ed.). Drevnie kulti, obryadi, rituali: pamyatniki i praktiki. Sbornik nauchnikh statei. I. Zimovniki: Zimovnikovskii kraevedcheskii muzei, s. 74-100.
Lysenko, S. D. 2017. Tshinetskii kulturnii krug — svyazuyushchee zveno mezhdu Baltiiskim i Chernomorskim regionami v epokhu pozdnei bronzi (2 tis. do n. e.). Materiali po arkheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Krima, 9, s. 23-66.
Lysenko, S. D. 2019. Materiali komarovskoi i sosnitskoi kultur v ekspozitsii Arkheologicheskogo muzeya Instituta arkheologii NAN Ukraini. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 3 (32), s. 49-62.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2001. Issledovaniya na mogilnike Malopolovetskoe-3 v 2000 g. Arkheolohichni vidkryttia v Ukraini 1999—2000 rr., s. 147-159.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2011. Vklad S. S. Gamchenko v izuchenie pamyatnikov tshinetskogo kulturnogo kruga. In: Platonova, N. I. (ed.). Istoriya arkheologii: lichnosti i shkoli. Sankt-Peterburg: Nestor-Istoriya, s. 217-230.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2017. Kurganopodobnie vozvisheniya s territorii Voitsekhovskogo mogilnika (po rezultatam issledovanii 2013 g.). Novoe proshloe, 4, s. 264-285.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2018. Kurgannaya gruppa 3 Voitsekhovskogo mogilnika (po rezultatam issledovanii 2011—2012 gg.). In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum, s. 89-112.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2021. Kompleks metallicheskikh izdelii zavershayushchego etapa epokhi pozdnei bronzi s territorii Voitsekhovskogo mogilnika. Stratum plus, 2, s. 339-360.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S. 2024. Spiralni pidvisky tshynetskoho kulturnoho kola typu Lubna—Chornohorodka. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (50), s. 40-53.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S., Yakubenko, Ye. A. 2008. Bulavki-zhezli iz sobraniya Natsionalnogo muzeya istorii Ukraini. In: Savinov, D. G. (ed.). Sluchainie nakhodki: khronologiya, atributatsiya, istoriko-kulturnii kontekst. Sankt-Peterburg: SPbGU, s. 61-65.
Lysenko, S. D., Lysenko, S. S., Didenko, S. V., Yakubenko, Ye. A. 2005. Bronzovie ukrasheniya epokhi pozdnei bronzi — nachala rannego zheleznogo veka iz fondov Natsionalnogo muzeya istorii Ukraini. Iv: Lysenko, S. D. (ed.). Problemy arkheolohii Serednoho Podniprovia. Kyiv; Fastiv: FDKM, s. 152-200.
Lysenko S. D., Shklyarevskii Ye. I., Razumov S. N., Lysenko S. S. 2015. Kurgannii mogilnik komarovskoi kulturi u s. Bukovna (rezultati issledovanii 2010—2013 gg.). Materiali po arkheologii i istorii antichnogo i srednevekovogo Krima, 7, s. 11-49.
Lysenko, S. S. 2002. Podveski belogrudovskogo tipa. In: Strokova, L. V. (eds.). Muzeini chytannia (materialy naukovoi konferentsii, hruden 2001 r.). Kyiv: MIKU, s. 116-125.
Lysenko, S. S. 2003. K voprosu o rekonstruktsii pogrebalnogo ubranstva epokhi pozdnei bronzi na territorii Ukraini. In: Shishlina, N. I. (ed.). Chteniya, posvyashchennie 100-letiyu deyatelnosti Vasiliya Alekseevicha Gorodtsova v Gosudarstvennom Istoricheskom muzee. 1. Moskva: GIM, s. 150-152.
Lysenko, S. S. 2005a. Ukrasheniya epokhi pozdnei bronzi Ukraini. Arkheolohichni dolidzhennia v Ukrainyi 2003—2004 rr., s. 348-355.
Lysenko, S. S. 2005b. Grivni, brasleti i perstni so spiralnimi shchitkami s territorii Ukraini. In: Vasilenko, A. I. (ed.). Problemi epokhi bronzi Velikoi Stepi. Lugansk: Globus, s. 25-36.
Lysenko, S. S. 2012. Rekonstruktsiya pogrebalnogo ubranstva bronzovogo veka. In: Konvaliuk, N. V. (ed.). Arkheolohichni doslidzhennia na Kyivshchyni. Trypillia: Kyivskyi oblasnyi arkheolohichnyi muzei, s. 21-30.
Lysenko, S. S. 2018. Bulavki s plastinchatoi golovkoi epokhi pozdnei bronzi s territorii Ukraini. In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum plus, 125-133.
Lysenko, S. S. 2021. Ukrasheniya naseleniya Severnogo Prichernomorya epokhi pozdnei bronzi. Kishinyov; Kiev: Stratum plus.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2012. Eksperimentalnie issledovaniya brasletov i griven so spiralnimi shchitkami dlya opredeleniya ikh mesta v ubranstve. In: Kliuchnieva, I. M. (ed.) Problemy doslidzhennia pamiatok arkheolohii Skhidnoi Ukrainy. Luhansk: Luhanskyi oblasnyi kraieznavchyi muzei, s. 272-277.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2014. Nekotorie aspekti rekonstruktsii drevnego kostyuma i ubranstva. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (13), s. 107-119.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2015. Novii klad komarovskoi kulturi na Kievshchine. Materiali po arkheologii Severnogo Prichernomorya, 13, s. 195-206.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2017. Eksperimentalnie issledovaniya sposoba nosheniya nekotorikh ukrashenii komarovskoi kulturi. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 1 (22), s. 190-203.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2018. Dvuspiralnie fibuli komarovskoi kulturi. In: Bruyako, I. V. (ed.). Narodi i kulturi Nizhnego Dunaya v Drevnosti. Odessa: Irbis, s. 107-116.
Lysenko, S. S., Lysenko, S. D. 2019. Bulavki s petelchatoi golovkoi epokhi pozdnei bronzi. Materiali po arkheologii Severnogo Prichernomorya, 14, s. 161-181.
Makarevych, M. L. 1940. Arkheolohichni doslidzhennia v s. Bilyi Kamin. In: Yachmenov, M. I. (ed.). Trypilska kultura. I. Kyiv: AN URSR, s. 453-475.
Makarovich, P., Kochkin, I., Niebieshchanski, Ya., Romanishyn, Ya., Tsvalinski, M., Staniuk, R., Lieponka, H., Hildebrandt-Radke, I., Panakhyd, H., Boltryk, Yu., Rud, V., Vavrusievich, A., Tkachuk, T., Skshynietski, R., Bahyrych, Ts. 2016. Kataloh kurhannykh mohylnykiv komarivskoi kultury v baseini Verkhnoho Dnistra (kolyshnie Stanislavske voievodstvo). Poznan; Kyiv; Ivano-Frankivsk (elektronna knyha). URL: https://jakubnowosad.com/katalogua/. Data zvernennia 11.07.2023.
Markus, I., Okhrimenko, H. 2005. Paleometalevi vyroby. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fittske. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, s. 315-345.
Markus, I. Ya., Okhrimenko, H. V. 2010. Ozbroiennia ta znariaddia pratsi naselennia Zakhidnoi Volyni IV—II tys. do R. Kh. Navchalnyi posibnyk. Lutsk: Volynska oblasna drukarnia.
Okhrimenko, H., Markus, I. 2005. Pamiatky skhidnotshynetskoi kultury na Volyni. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fittske. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, s. 448-486.
Panchenko, K. I. 2017. Doslidzhennia pamiatky skifskoho chasu bilia s. Zalomy na Kirovohradshchyni. Arkheolohiia i davnia istoriia Ukrainy, 2 (23), s. 335-339.
Petrenko, V. G. 1978. Ukrasheniya Skifii VII—III vv. do n. e. Svod arkheologicheskikh istochnikov, D4-5. Moskva: Nauka.
Pyvovarov, S., Ilkiv, M. 2009. Novi znakhidky skarbiv epokhy bronzy — ranoho zaliza na terytorii Zakhidnoi Ukrainy. In: Otroshchenko, V. V. (ed.). Vzaiemozviazky kultur epokh bronzy i ranoho zaliza na terytorii Tsentralnoi ta Skhidnoi Yevropy. Kyiv; Lviv: Instytut ukrainoznavstva im I. Krypiakevycha, s. 89-98.
Rabinovich, M. G. (ed.). 1986. Drevnyaya odezhda narodov Vostochnoi Yevropi. Moskva: Nauka.
Rudynskyi, M. Ya. 1928. Arkheolohichni zbirky Poltavskoho muzeiu. In: Benderovskyi, V., Ryzhenko, Ya., Havrylenko, M. (eds.). Zbirnyk prysviachenyi 35-richchu muzeiu. I. Poltava: Poltavskyi derzhavnyi muzei im. V. H. Korolenka, s. 29-62.
Rybalova, V. D. 1961. K voprosu o khronologii nekotorikh grupp pamyatnikov epokhi bronzi i rannego zheleza na Ukraine. Arkheologicheskii sbornik gosudarstvennogo Ermitazha, 2, s. 9-25.
Svieshnikov, I. K. 1966. Zvit z roboty Volynskoi arkheolohichnoi ekspedytsii v 1966 r. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1966/72.
Svieshnikov, I. K. 1967. Zvit z roboty Zakhidno-podilskoi arkheolohichnoi ekspedytsii v 1967 r. NA IA NAN Ukrainy, f. 64, 1967/52.
Sveshnikov, I. K. 1968. Bogatie pogrebeniya komarovskoi kulturi u s. Ivanya Rovenskoi oblasti. Sovetskaya arzeologiya, 2, s. 159-168.
Svieshnikov, I. K. 1974. Istoriia naselennia Peredkarpattia, Podillia i Volyni v kintsi III — na pochatku II tysiacholittia do nashoi ery. Kyiv: Naukova dumka.
Sveshnikov, I. K. 1990. Srednii period bronzovogo veka Prikarpatya i Volini. Tshinetsko-komarovskaya kultura. In: Chernish, A. P. (ed.). Arkheologiya Prikarpatya, Volini i Zakarpatya (eneolit, bronza i rannee zhelezo). Kiev: Naukova dumka, s. 78-88.
Seheda, S. P. 2001. Antropolohichnyi sklad ukrainskoho narodu: etnohenetychnyi aspekt. Kyiv: Vydavnytstvo im. Oleny Telihy.
Sinika, V. S., Telnov, N. P. 2018. Skifskii kurgan 116 pervoi polovini III v. do n. e. u s. Glinoe. In: Sinika, V. S., Rabinovich, R. A. (eds.). Drevnosti. Issledovaniya. Problemi. Kishinyov; Tiraspol: Stratum plus, s. 223-266.
Smirnov, Yu. A. 1997. Morfologiya prednamerennogo pogrebeniya. Moskva: Vostochnaya literatura.
Telegin, D. Ya. 1982. Staroselskii klad pozdnei bronzi iz Cherkasskoi oblasti. Sovetskaya arkheologiya, 1, s. 222-224.
Terenozhkin, A. I. 1957. Srednee Podneprove v nachale zheleznogo veka. Sovetskaya arkheologiya, 2, 47-63.
Terenozhkin, A. I. 1961. Predskifskii period na Dneprovskom Pravoberezhe. Kiev: AN USSR.
Fitzke, Ya. 2005 (1938). Tsohorichni arkheolohichni doslidzhennia na Volyni. In: Okhrimenko, H. V. (ed.). Arkheolohichna spadshchyna Yana Fitzke. Lutsk.: Volynska oblasna drukarnia, 99-100.
Chernikh, Ye. N. 1976. Drevnyaya metalloobrabotka na yugo-zapade SSSR. Moskva: Nauka.
Shyshkin, R. H., Lysenko, S. D. 1996. Pokhovannia skhidnotshynetskoi kultury poblyzu s. Malopolovetske. Arkheolohiia, 1, s. 146-150.
Iahodynska M., Ilchyshyn V. 2020. Doslidzhennia mohylnyka bilia s. Kordyshiv. Arkheolohichni doslidzhennia v Ukraini 2019 r., s. 274-277.
Yatsenko, S. A. 2006. Kostyum drevnei Yevrazii: iranoyazichnie narodi. Moskav: Vostochnaya literatura.
Berezanskaja, S. S, Klocko, V. I. 1998. Das Graberfeld von Hordeevka. Archäologie in Eurasien, 5. Rahden: Marie Leidorf.
Cavruc, V., Dumitroaia, G. (eds.) 2001. Cultura Costişa in contextul epocii bronzului din România. Piatra-Neamţ: Constantin Matasă.
Cynkałowski, A. 1961. Materiały do pradziejów Wołynia i Polesia Wołyńskiego. Warszawa: Polskie Towarzystwo Archeologiczne.
Fitzke, J. 1938. Tegoroczne badania archeologiczne na Wołyniu. Z otchłani wiekуw, XIII, s. 125-128.
Florescu, M. 1970. Probleme de la civilization de Costisa a la lumiere du sontago de Borlesti. Dacia, 14, p. 51-81.
Gуrski, J., Lysenko, S., Makarowicz, P. 2003. Radiocarbon chronology of the Trzciniec Cultural Circle between the Vistula and Dnieper basins. Baltic-pontic studies, 12, p. 253-306.
Kirkor, A. H. 1878. Sprawozdanie i wykaz zabitków złoźonych w Akademii Umiejętności z wycieczki archeologiczno-antropologicznéj w roku 1877. Zbiór wiadomości do Antropologii krajowéj, II, s. 3-18.
Kostrzewski, J. 1924. Z badan nad osadnictwem wczesnej i srodkowej epoki bronzowej na ziemiach polskich. Przeglad archeologiczni, II, 2 (Rok 1923), s. 161-218.
Kostrzewski, J. 1927. Przyczynki do epoki brazowej na Wolyniu. Przeglad archeologiczni, III, 2 (Rok 1926), s. 111-115.
Kozłowski, L. 1928. Wczesna, starsza i spodkowa epoka bronzu w Polsce. Lwow: Towarzystwo Naukowe we Lwowie.
Makarowicz, P. 2010. Trzciniecki krąg kulturowy — wspόlnota pogranicza Wschodu i Zachodu Europy. Poznan: wydawnictwo Poznańskie.
Makarowicz, P. 2019. Dom zmarlych z kurhanu 6 w Bukivnej. Z badań nad architekturą podkurhanową w gornodniestrzańskiej enklawie kultury komarowskiej. W: Szmyt, M. (ed.). Vir Bimaris. Od kujawskiego matecznika do stepуw nadczarnomorskich. Poznań; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, s. 737-753.
Makarowicz P., Lysenko S. D., Koćkin I. T. 2013. Kurhany z epoki brązu nad Górnym Dniestrem — polsko-ukraińskie projekty badawcze. Folia praehistorika poznaniensia, XVIII, s. 151-176.
Makarowicz, P., Goslar, T., Niebieszczański, J., Cwaliński, M., Kochkin, I. T., Romaniszyn, J., Lysenko, S. D., Ważny, T. 2018. Middle Bronze Age societies and barrow line chronology. A case study from the Bukivna «necropolis», Upper Dniester Basin, Ukraine. Journal of Archaeological Science, 95, July 2018, p. 40-51.
Makarowicz, P., Goslar, T., Szczepanek, A., Yahodynska, M., Ilchyshyn, V., Kozak, A., Romaniszyn, J., Niebieszczański, J., Rud, V., Pospieszny, L. 2024. Barrow Necropolis from the 3rd and 2nd Millennia BC in Western Ukraine. A Bayesian Modeling and Isotopic Study. Radiocarbon, 2, p. 326-340.
Miśkiewicz, J. 1978. Kultura Trzciniecka. In: Hensel, W. (ed.). Prahistoria Ziem Polskich. III. Wroclaw; Warczawa; Krakуw; Gdansk: PAN, s. 173-196.
Mozsolics, A. 1967. Bronzefunde des Karpatenbeckens. Depotfundhorizonta von Hajdusбmson und Kosziderpodlбs. Budapest: Akadémiai kiadу.
Müller-Karpe, H. 1980. Bronzezeit (Dritter teilband, tafeln). Handbuch der vorgeschichte IV. Munchen: C. H. Beck.
Petrescu-Dîmboviţa, M. 1977. Depozitele de bronzuri din Romвnia. Bucureşti: Academia Republicii Socialiste Romвnia.
Rogozińska, R. 1959. Cmentarzysko kultury komarowskiej w Bukownie. Materialy Archeologiczne, I, s. 97-114.
Siwkόwna, I. 1938. Tymczasowe wyniki badań terenowch w Bukόnej, pow. Tłumacki. Z otchtani wiekόw, XIII, s. 67-70.
Sulimirski T. 1936. Cmentarzysco kurkhanove w Komarowie kolo Halicza i kultura komarowska. Sprawozdania Polskiej Akademii Umijetnosci, XLI, 9, s. 273-277.
Sulimirski, T. 1968. Corded ware and globular amphorae North-East of the Carpathians. London: Athlone.
Swiesznikow, I. K. 1967. Kultura komarowska. Archeologia Polski, 12, 1, s. 39-107.
Węgrzynowicz, T. 2001. Zabytki z epoki brązu i wczesnej epoki żelaza z Ukrainy i Białorusi w zbiorach Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Warszawa: Państwowe Muzeum Archeologiczn w Warszawie.
Wels-Weyrauch, U. 1978. Die Anhanger und Halsringe in Sudwestdeutschland und Nordbayern. Prahistoriche Bronzefunde, XI, 1. Munchen: C. H. Beck.
Wels-Weyrauch, U. 1991. Die Anhanger in Sudbauern. Prahistoriche Bronzefunde, XI, 5. Stuttgart: F. Steiner.
Downloads
Published
2025-03-31
How to Cite
Lysenko, S. D. ., & Lysenko, S. S. . (2025). SOURCES FOR THE RECONSTRUCTION OF ADORNMENTS OF THE PEOPLE OF KOMARIV CULTURE . Archaeology and Early History of Ukraine, 54(1(54), 79–113. https://doi.org/10.37445/adiu.2025.01.03
Issue
Section
Articles
